Hoe houden we Flevoland Flevolands?

Flevoland zoals het bedoeld was: veel groen en veel ruimte. Op de foto het busstation in het centrum van Dronten, met op de achtergrond De Meerpaal. Foto: Stichting Geschiedschrijving Dronten Foto: Stichting Geschiedschrijving Dronten

De afgelopen weken verscheen er een serie verhalen waarin het antwoord werd gezocht op de vraag of Flevoland inderdaad de oplossing is voor landelijke problemen zoals het woningtekort en de stikstofcrisis, of dat de provincie langzamerhand een afvoerputje aan het worden is, veroorzaakt door de strijd om de ruimte in Flevoland. Deze vraag werd uit verschillende hoeken belicht. Een samenvatting.

Visie van Flevoland

Het is interessant om te kijken waar Flevoland zelf naartoe wil. De provincie geeft zelf in de ‘Omgevingsvisie FlevolandStraks’ haar visie op de toekomst. Daarin staat: ‘In 2030 en verder is Flevoland de kroon op de Nederlandse poldertraditie. Het toont waar Nederland groot in is: land maken uit water en hierin een samenleving tot bloei laten komen (...) Gelijktijdig koesteren we de eigenzinnige schoonheid van de oorspronkelijke opzet van de polders en benutten we het in Flevoland aanwezige talent alsmede de potenties, kracht en ondernemerschap van de samenleving.’ Gaat dit Flevoland lukken, vooral met de strijd om de ruimte die gaande is?

Keuzes die gemaakt moeten worden

Auteur Joris van Casteren is opgegroeid in Lelystad. Over die periode schreef hij een boek. Hij ziet dat er inderdaad een strijd om de ruimte gaande is, en dat er vanuit Den Haag soms te makkelijk wordt gedacht dat in Flevoland wel ruimte is. ‘Absoluut. Dat zag je bijvoorbeeld goed met de discussie om Lelystad Airport. Er werd makkelijk gezegd: ‘’’Dan kan Schiphol uitbreiden”. Maar het zijn ook juist de rust en natuur waarvoor veel mensen naar Flevoland komen, en die staat dan automatisch onder druk,’ vindt Van Casteren.

Veel gehoord de afgelopen weken is de oproep dat er een keuze gemaakt moet worden: wat willen we nou worden, en waar willen we naartoe? Ook Van Casteren deelt de mening dat er een langetermijnvisie ontbreekt. Hij vindt dat deze vraag niet alleen op provincieniveau beantwoord moet worden, maar ook op stadsniveau.

Een soort bedrijvige stad

‘Ik denk dat vooral Lelystad een keuze moet maken. Wat willen we nou worden, willen we een soort bedrijvige stad worden, op het vliegveld gericht met een economisch belang, of kijken we meer, wat we altijd gedaan hebben, naar de rust en natuur? Daar moet je wel tussen kiezen.’

Ook kijkend naar de sterke inwonersgroei (Flevoland kan tot 2050 zomaar van zo’n 420.000 naar bijna 700.000 inwoners groeien) zijn er keuzes die gemaakt moeten worden. Hoe gaan we om met de huidige onbalans op gebied van mobiliteit? Het inwonertal groeide namelijk harder dan het aantal arbeidsplaatsen waardoor relatief veel mensen voor hun werk op andere gebieden zoals Amsterdam zijn aangewezen.

Betere alternatieven

Daarnaast zal er volgens deskundigen ook nagedacht moeten worden over hoe we de Flevolanders minder auto-afhankelijk maken, bijvoorbeeld door te zorgen voor betere alternatieven zoals deelvervoer en het aantrekkelijker maken van fiets en openbaar vervoer. Zorg dat steden als Almere en Lelystad een spil in het netwerk van Nederland worden, net zoals Zwolle dat is. Want dit trekt werkgelegenheid aan; en dat hebben we nodig.

Aangezien de regio zelf grotendeels bepaalt wat, waar en wanneer er wordt gebouwd, lijkt de invloed van de lokale en regionale politiek groot. Volgens lokale politici en de provincie Flevoland hebben we de ruimte wel, maar moeten we tegelijkertijd echt wel heel zuinig zijn met die ruimte. Ook zijn lokale politici van mening dat Flevoland een landbouwprovincie moet blijven. In Flevoland is veel landbouwgrond, en dat is ook belangrijk, vinden lokale politici.

Boeren de dupe

De boeren zelf zien zeker uitdagingen als het gaat om voorloper blijven als landbouwgebied. De strijd om de ruimte in Flevoland is een van de oorzaken van de flink stijgende grondprijzen, waardoor het voor boeren steeds lastiger wordt om hun werk goed te blijven doen. ‘Je denkt dat we hier en daar wel voorbijgestreefd worden’ en ‘Ik voorzie de voedselzekerheid ernstig in gevaar komt,’ hoor je onder ander andere vanuit de agrarische sector. ‘Koester de landbouw,’ is de oproep van de sector, want ook de recente ontwikkelingen in Oekraïne laten weer zien hoe belangrijk het is om onafhankelijk te kunnen zijn.

De woningen die Flevoland de komende jaren van plan is te bouwen, komen op grond die nu voor landbouw wordt ingezet. Het bouwen van nieuwe woningen gaat dus ten koste van landbouwgronden. Wel verwacht de provincie zelf dat zo’n 90 procent hiervan gewoon landbouwgrond blijft na het bouwen van onder andere de 100.000 of meer woningen. De geplande woningbouwlocaties zijn, op een enkele uitzondering na, sinds jaar en dag bekend, geeft de provincie aan.

Betrokkenheid inwoners

Van Casteren is van mening dat burgers wel meer betrokkenheid mogen tonen als we het hebben over de toekomst van Flevoland. ‘De betrokkenheid van burgers is niet heel groot, en dat is ook een probleem. Wat het lastig maakt is dat veel mensen hier tijdelijk wonen,’ legt Van Casteren uit. Als je in Amsterdam geen woning kan vinden omdat de beschikbare woningen te duur zijn of er simpelweg niet zijn, dan wijk je bijvoorbeeld uit naar Almere. ‘Maar dan ben je alleen maar op Amsterdam gericht en interesseert het je verder niet wat er ter plekke gebeurt.’

Dat is jammer, aangezien de regio zelf grotendeels bepaalt wat, waar en wanneer er wordt gebouwd. De invloed van de lokale en regionale politiek lijkt groter dan inwoners beseffen.

Op de korte termijn denken

Wethouder Van der Es van de gemeente Zeewolde, die eerder in deze reeks aan het woord kwam, ziet ook in zijn gemeente dat de betrokkenheid laag is. Volgens hem komt dat vooral doordat inwoners op de korte termijn denken. ‘Ze denken dan: wat vind ik belangrijk? Een groene omgeving om in te wonen, en voldoende woningen zodat mijn kinderen een eigen huis kunnen vinden. En 2030 of zelfs 2050 is voor veel mensen ver weg.’ Dat is jammer, maar wel de realiteit. ‘Ik denk ook dat het voor een inwoner heel moeilijk is om het grote plaatje van dingen te zien.’

‘Daarnaast heb je ook natuurlijk gewoon mensen die hier wel hun hele leven wonen. Die mensen moet je hebben. Die zouden misschien meer hun stem moeten laten horen, als het ze iets interesseert,’ vindt Van Casteren. ‘Het is makkelijk om altijd maar weer de politiek de schuld te geven, maar er zijn veel initiatieven geweest en mensen moeten zelf ook wat doen.’

Nieuws

Meest gelezen

menu