De verkiezingen in Lelystad ontleed in cijfers

Stemmen tellen in het stadhuis in Lelystad. Foto: Fotostudio Wierd

De nieuwe gemeenteraad van Lelystad wordt vanavond geïnstalleerd, nadat er gisteravond afscheid is genomen van de oude gemeenteraad. In totaal vertegenwoordigen 37 raadsleden de komende vier jaar de inwoners. Daarvan zijn er 16 nieuw in de gemeenteraad, 21 raadsleden zaten er de vorige periode ook al.

Voorkeurstemmen

Nadere bestudering van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen laat een aantal onthutsende en verrassende dingen zien. Eén van de voor de raadsleden belangrijkste zaken is altijd de keuze van de kiezer op de kandidaten van elke partij. De kiezer laat zich daarbij niet altijd leiden door de volgorde op de lijst.

Zo zijn er zes mensen die anderen op de lijst hebben gepasseerd en daardoor, door het aantal voorkeurstemmen, recht heeft op een raadszetel. Bij Leefbaar Lelystad heeft de nummer 5 van de lijst, Annelies Brunmayer, de nummer 3 Timo Peters gepasseerd. Bij InwonersPartij is de nummer 4 Jennifer Bergsma nummer 3 Piet van Dijk gepasseerd. Bij de PVV maakt nummer 4 Scarlett Hogendoorn aanspraak op de derde raadszetel en bij Forum voor Democratie wist nummer 4 Michael Wijngaard door te stoten naar plek 2. Bij de SP kreeg Bij SP wist nummer 3 Jolande Donninger veel meer stemmen te behalen dan nummer 2 Menno Manheim, maar die partij heeft afgesproken de volgorde op de kandidatenlijst aan te houden. Dat betekent dat Donninger haar zetel afstaat aan Manheim. Bij Mooi Lelystad heeft de nummer 3 Roel Velstra nummer 2 Bart Schopman gepasseerd. Dat is wat pijnlijk, omdat Schopman de geestelijk vader is van die partij.

Bijna allemaal ingeleverd

Het meest onthutsende aan de verkiezingsuitslag is de lage opkomst: Lelystad staat in de top 5 van de gemeenten met de laagste opkomst. In 2018 gingen er nog 30.441 inwoners stemmen, dit jaar was dat 25.703, terwijl het aantal stemgerechtigden door de groei van de stad wel met ruim 3.500 gestegen is.

Dat betekent dat vrijwel alle partijen in aantal stemmers heeft ingeleverd. Het grootste verval is bij Leefbaar Lelystad, dat de achterban zag slinken van 3.574 naar 1.681 stemmers. VVD, nog altijd de grootste partij van Lelystad, kreeg 1.288 stemmen minder ten opzichte van vier jaar geleden. Alleen Jong Lelystad scoort een vette plus (+518). Nieuwkomer Forum voor Democratie wist 1.296 kiezers achter zich te krijgen, Gemeente Belangen Lelystad (voorheen Forum voor de Ouderen) scoorde 239 kiezers meer en ‘nieuwkomer’ Mooi Lelystad kreeg 1.473 stemmen, maar die partij is in zekere zin ook een voortzetting van Lelystad belang, dat bij de vorige verkiezingen 835 kiezers trok. Bovendien heeft Mooi Lelystad in de nieuwe gemeenteraad twee zetels, waar men er voor de verkiezingen nog drie had.

Als je kijkt naar de percentages dat de verschillende partijen scoren bij deze verkiezingen, wist Forum voor Democratie als nieuwkomer een grotere stijging te realiseren dan de winst die Jong Lelystad realiseerde: 5,07 procent tegen 3,16 procent. Ook hier is Leefbaar Lelystad met -4,43 procent de grote verliezer.

Meer cijfertjes

Voor degene die het nog niet duizelt: de lokale partijen van nu (Leefbaar Lelystad, Jong Lelystad, InwonersPartij, Mooi Lelystad en Gemeente Belangen Lelystad) scoorden met 8.530 kiezers lager dan de lokale partijen van vier jaar geleden (9.776 kiezers). In zetelaantal groeit men echter van 11 naar 13.

Nou, nog eentje dan: traditioneel halen de lijsttrekkers de meeste stemmen, maar de top 5 van meeste stemmen trekkende raadsleden naast de lijsttrekkers is Meral Aktan (Jong Lelystad, 877 stemmen), Iris Brouwer (GroenLinks, 599), Marieke van Hove (VVD, 580), Wim Botter (Leefbaar Lelystad, 501) en Heidy Smit (D66, 415).

Opkomst

Maar het blijft een feit: het meest beschamende van de verkiezingen voor de politiek is dat er geen college te vormen is dat een meerderheid van de Lelystedelingen achter zich weet. Zelfs als alle 14 in de gemeenteraad gekozen partijen één coalitie vormen, vertegenwoordigt men door de lage opkomst nog altijd maar 40,86 procent van de kiezers.

Mea culpa

Overigens is uit de verkiezingsanalyse in deze krant van vorige week wellicht de indruk ontstaan dat Leefbaar Lelystad, Mooi Lelystad en Gemeente Belangen Lelystad volgens ondergetekende niet zouden willen deelnemen aan een raadsakkoord, maar dat is niet waar. Mooi Lelystad heeft het zelfs als ambitie in haar verkiezingsprogramma staan. Eventuele deelname aan een raadsakkoord zou bij deze drie partijen wat mij betreft ook niet geblokkeerd worden door de houding van de drie partijen, want die was net als van alle andere partijen de afgelopen vier jaar in de gemeenteraad buitengewoon constructief.

Er moet tussen deze drie partijen alleen wel over wat oud zeer en gekrenkte ego’s van overgestapte raadsleden worden gestapt. Mogelijk is dat een blokkade, maar laten we hopen van niet.

Nieuws

menu