‘Een plek waar je voorbij kunt lopen of even bij kunt stilstaan'

De herdenking in 2021. Foto: Archief Fotostudio Wierd

De dodenherdenking vindt dit jaar plaats bij het oorlogsmonument in het Stadspark. Dat betekent dat de groeiambities die de nieuwe Stichting Herdenken, Verzoenen en Vrijheid Lelystad heeft rondom de herdenking nog even in de koelkast moeten.

Desondanks is voorzitter Tony Merkelbach wel blij dat er dit jaar weer een fysieke herdenking plaatsvindt, waar genodigden en publiek welkom zijn.

Aparte stichting

De stichting Herdenken, Verzoenen en Vrijheid Lelystad is voortgekomen uit het 4/5 mei Comité Lelystad, dat jaarlijks de dodenherdenking in Lelystad organiseert. ‘Dat was een onderdeel van Evenementen Coördinatie Lelystad. Nu is het een aparte stichting, die nog wel met ECL samenwerkt in het vergunningentraject.

ECL zorgt ervoor dat dat in goede banen wordt geleid, want daar hebben wij als vrijwilligers allemaal geen verstand van.’ Dat er een nieuwe stichting is, is in zekere zin het gevolg van de eerder geuite wens het oorlogsmonument en de dodenherdenking te verplaatsen van het Stadspark te verplaatsen naar een plek in het Stadshart, voor het theater.

Wens geparkeerd

‘De gemeenteraad heeft vijf jaar geleden die wens even geparkeerd, in verband met alle ontwikkelingen en bouwactiviteiten rond het theater. Maar de gemeenteraad heeft toen ook gezegd dat we moesten zorgen alle neuzen van de bij de dodenherdenking betrokken organisaties dezelfde kant op te krijgen, omdat met name de Joodse gemeenschap bij monde van Wout Jansen fel tegen de verplaatsing was. Dat is gelukt: Wout Jansen zit namens de Joodse gemeenschap in ons bestuur, er is nog een vertegenwoordiger van de Joodse gemeenschap die bij de herdenking betrokken wordt, net als de eigen Lelystadse rabbi die er sinds kort is, en we hebben goed contact met de Sinti- en Romagemeenschap.’

Een andere opdracht van de politiek was de dodenherdenking en de viering van Bevrijdingsdag breder te trekken, door ook de culturele organisaties er bij te betrekken. ‘Nu gebeurt dat al, zij het dat iedereen dat op zijn eigen plek doet. Agora en de bibliotheek hebben al voorstellingen en thema-avonden.’ Merkelbach hoopt dat later ook het filmtheater, Corneel en Kubus aansluiten.

[De tekst gaat verder na de foto]

Nieuw monument

De gemeenteraad besloot eerder dit jaar het monument in het Stadspark niet te verplaatsen, maar geld opzij te leggen voor een nieuw oorlogsmonument voor het theater. Samen met een witte anjerpark en een loot van de Anne Frankboom moet dat een mooie, waardige en serene nieuwe herdenkingsplek opleveren.

Merkelbach is blij met dat besluit. De stichting is nu bezig met het kijken naar wie dat nieuwe monument in het Stadshart kan maken. ‘Persoonlijk vind ik dat dat een Lelystadse kunstenaar moet zijn, maar zo’n monument moet ook, ik zeg het maar zoals het is, ‘hufterproof’ zijn. Er is eigenlijk maar één kunstenaar in Lelystad die zoiets kan, en daar hebben we nu contact mee. Maar Wout Jansen probeert ook Daniel Libeskind te benaderen, de ontwerper van het Holocaust Namenmonument in Amsterdam, om te kijken of hij er bij betrokken kan worden.’

Ruimte voor groei

Dit jaar is de dodenherdenking nog in het Stadspark bij het oorlogsmonument. ‘Dat zal er niet anders uitzien dan eerdere jaren. We willen graag scholen betrekken bij de herdenking, maar als er drie of vier klassen zouden komen, is daar al ruimtegebrek. Hetzelfde geldt voor de veteranen. We hebben 700 veteranen in Lelystad, die wel een peloton sturen van 50 tot 60 mensen. Maar als ze allemaal zouden willen komen, zou het daar op die plek ook al te vol worden.’

Want dat is één van de redenen waarom de herdenking wordt verplaatst: er is geen ruimte het groeiende aantal belangstellenden in het Stadspark te verwelkomen.

Erg blij met het besluit

‘En het terrein is slecht toegankelijk voor mensen met een beperking. Daarom ben ik erg blij met het besluit van de gemeenteraad dat er een nieuw monument komt in het Stadshart, bij het theater. Zodat mensen zelf kunnen kiezen waar en wanneer ze herdenken. Maar zodat er ook een plek is waar dat 365 dagen per jaar kan. Een plek waar je voorbij kunt lopen of even bij kunt stilstaan.’

Nieuws

menu