Dronten maakt actieplan tegen woningtekort starters

Nieuwbouw aan de Havenkade in Dronten. Foto: Fotostudio Wierd

De gemeente Dronten heeft een actieplan gemaakt om er voor te zorgen dat het aanbod aan woningen voor starters en middeninkomens op de koopmarkt vergroot kan worden. In het plan staan een aantal maatregelen die genomen kunnen worden om daar voor te zorgen.

Probleem

Het probleem is groot en niet typisch Drontens: koopwoningen zijn tegenwoordig nauwelijks bereikbaar voor mensen die starten op de woningmarkt. Drontenaren die voor het eerst een woning willen kopen en/of het ouderlijk huis willen verlaten, komen daardoor nauwelijks aan de bak. In 2016 woonde circa 17 procent van de 25 tot 30-jarigen nog thuis. Op 1 januari 2021 is dat toegenomen naar 22 procent, zo blijkt uit lokale cijfers. Dat heeft te maken met de toegenomen wachttijd voor een sociale huurwoning en met de onbetaalbaarheid van een koopwoning voor mensen die aan het begin van hun wooncarrière staan.

Die onbereikbaarheid van betaalbare koopwoningen heeft ook tot effect dat mensen langer in een sociale huurwoning blijven wonen, waardoor de doorstroming op de woningmarkt weer stagneert. ‘Huishoudens met een gemiddeld inkomen kunnen op dit moment in de gemeente nauwelijks een huis kopen. ‘Bieden vanaf’ is ook in Dronten normaal geworden en er moet dan veel spaargeld worden ingebracht. Dit is voor starters niet te doen. Het risico is dat ‘de veertiger’ straks nog thuis zal wonen,’ meldt de gemeente in een analyse.

Minder starters

Het is wel zo dat het aandeel van starters op de koopmarkt in Dronten lager is dan in vele andere gemeenten. De gedachte dat dat komt omdat veel woningen met een lagere koopprijs worden opgekocht door beleggers klopt niet met de praktijk. De oorzaak ligt er meer in dat Drontenaren die gaan studeren uitvliegen en elders gaan wonen en na verloop van tijd weer terugkeren. Op dat moment zijn ze echter al geen starter meer, maar laten ze elders in Nederland een woning achter. Dat beeld wordt onderschreven door makelaars in Dronten.

Tegelijkertijd worden er wel degelijk meer woningen opgekocht door particuliere investeerders. In de periode van 2017 tot 2020 is dat percentage gestegen van 4 naar 7 procent.

Instrumenten inzetten

Toch moet er iets gebeuren om ook Drontenaren die starten op de woningmarkt en mensen met een middeninkomen ook in Dronten kansen te bieden. Het simpel laten bijbouwen van betaalbare woningen is niet afdoende: er moet ook voor gezorgd worden diat de woningen door Drontenaren gekocht kunnen worden, zonder dat die overboden worden door mensen van buiten de provincie.

Een bureau heeft in opdracht van de gemeente onderzocht hoe dat kan en welke eventueel in te zetten instrumenten daarbij het meest effectief zijn. Het advies is om de zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding dat nu geldt bij nieuwbouwwoningen voort te zetten. Dat betekent dat mensen die een nieuwbouwwoning tot een bepaalde prijs in Dronten kopen, daar ook moeten gaan wonen. Er wordt geadviseerd de grens voor de koopprijs te verhogen tot 355.000 euro, de Nationale Hypotheek Grens.

Verder wordt er geadviseerd om te kijken of er binnen bestaande ontwikkellocaties ook ‘nieuwe, passende kleinere bouwvormen’ kunnen worden gerealiseerd, zoals grondgebonden rug-aan-rugwoningen, gestapelde beneden-bovenwoningen en appartementen en piramidewoningen. Ook moet gekeken worden of er op bepaalde plekken in de gemeente op nu nog braakliggende stukken grond ‘ingebreid’ kan worden met kleinschalige woningbouw. Verder zou de starterslening opnieuw moeten worden ingevoerd. Daarmee kunnen starters tot een bepaald bedrag van de koopsom lenen bij de gemeente, als men daarvoor bij een bank geen hypotheek kan krijgen.

Tijdelijke woningen

Verder moet de gemeente in het nieuwe woonbeleid ambities opnemen voor een minimum aantal betaalbare koopwoningen en daar ook op sturen. Met ontwikkelaars van locaties moeten daar afspraken over worden gemaakt. Ook moeten ontwikkelaars worden uitgedaagd andere koopconstructies te gebruiken. Daarbij kan gedacht worden aan ‘koopstart’, waarbij starters een korting krijgen op de koopprijs van een woning en die pas hoeven terug te betalen als men de woning doorverkoopt. Tot slot wordt de gemeente aangeraden om woningcorporatie OFW en/of andere marktpartijen te laten onderzoeken of men tijdelijke woningen kan bouwen: woningen die voor 15 jaar ergens kunnen worden neergezet om nu in een behoefte te voldoen, om over 15 jaar plaats te maken voor waar dan behoefte aan is.

De gemeenteraad praat binnenkort over de plannen en voorstellen.

Nieuws

menu