Stichting Erfgoed Urk presenteert lijst van Urks bedreigd erfgoed

Urk - De Stichting Erfgoed Urk presenteert zaterdag ter gelegenheid van Open Monumentendag een lijst van Urks bedreigd erfgoed. De stichting geeft Werf Metz, het Oude Kerkhof en De Vormt de hoogste prioriteit.

'We dreigen de weinige authentieke plekjes die we nog hebben te verliezen. Urks erfgoed dient veel beter te worden beschermd,' aldus de 'erfgoedwaakhond'.

Lijst is houvast om erfgoed beter te bewaken

Volgens Erfgoed Urk dreigt Urks beschermde dorpsgezicht voorgoed te worden aangetast, niet alleen door het geplande windpark, maar ook door plannen die unieke plekjes en gebouwen van de kaart willen te vegen. De stichting publiceert de lijst om burgers en gemeente een houvast te geven om Urks erfgoed beter te bewaken.

Onafhankelijke 'watchdog'

Erfgoed Urk werd in juli 2009 opgericht opgericht om als 'onafhankelijke watchdog' het Urker erfgoed te beschermen. De stichting wordt gesteund door tien organisaties die zich inzetten voor de Urker cultuur.

(De tekst gaat verder na de foto)

 

Werf Metz staat op eerste plaats

Op de erfgoedlijst staat Werf Metz op de eerste plaats. Volgens de stichting zou het 'bijzonder jammer' zijn als de 160 jaar oude werf verloren gaat. 'De werf heeft zowel een economische als culturele functie. De havenmeesterswoning is een fraai voorbeeld van de Amsterdamse Schoolarchitectuur terwijl op de plek van de werfschuur ooit 's Lands Pakhuys stond. De opvallende kraan herinnert bovendien aan het Wonder van Urk.'

Erfgoed Urk oppert dat een combinatie van winkeltjes met werf voor de reparatie van kleine schepen de buurt een nieuwe impuls zal geven.

Oude Kerkhof

Het Oude Kerkhof bij het Kerkje aan de Zee verdient een monumentenstatus, meent Erfgoed Urk. 'Urkers beseffen vaak niet hoe bijzonder Urks oudste dodenakker is. Unieke grafmonumenten worden regelmatig vervangen door 'glimmende' marmerplaten. Bovendien dreigt het historische hekwerk weg te zakken.' Een beschermde status zal resulteren in voldoende fondsen voor renovatie, meent de stichting.

Ook De Vormt dient als alleroudste gedocumenteerde stukje Urk bescherming, aldus de organisatie. 'De pleistocene resten die nabij Urk onder water liggen dienen te worden onderzocht en samen met de zwerfstenen in het Van der Lijn Geologisch Reservaat te worden beschermd.'

Visserswoningen

Op de lijst staan naast het palenscherm en daken met makelaren tevens visserswoningen, 'stadse woningen', zeilmakerijen en boerderijen in het Oude Dorp. Volgens Erfgoed Urk telde Urk tot laat in de vorige eeuw vele visserswoningen. 'Sloop en verbouwingen hebben hun verwoestende werk gedaan. Op dit moment staat op wijk 5-10 nog een authentiek vissershuisje maar hoe lang nog?' vraagt de stichting zich af. 'Bij verbouw vindt men vaak een groenhouten geveltje voldoende maar heeft dit weinig met bescherming van Urks erfgoed te maken,' aldus de kritische organisatie.

Amsterdamse School

Erfgoed Urk concludeert dat Urks 'stadse' woningen voor het nageslacht behouden dienen te worden. Behalve het Oude Raadhuis en het kantoor van Makelaar Hoekstra behoren hier ook de havenmeesterwoning en de voormalige huizen van dokter Bregman en oliehandelaar Klaas de Boer toe. De laatsten zijn beïnvloedt door de de 'Amsterdamse School' stijl.

Boerderijen van sloop redden

Volgens de stichting is het nog niet te laat om de weinige overgebleven boerderijen van Urk van de slopershamer te redden. Tevens pleit de stichting voor een verantwoorde restauratie en een passende herbestemming van de twee historische zeilmakerijen.

Kleine winkeliers stimuleren

De beroemde Urker winkeltjes worden ook door Erfgoed Urk genoemd. De stichting vindt dat de gemeente een stimuleringsbeleid moet voeren voor 'kleine winkeliers' die een historische of culturele uitstraling nastreven. Winkels en horecagelegenheden die 'uit hun jas groeien' dienen zich elders te vestigen. 'Het is voor de identiteit en de herkenbaarheid van Urk essentieel dat binnen het oude dorp bouwkundig zo min mogelijk aan schaalvergroting wordt gedaan. Ook is het van belang is dat er in de nabijheid van de kern zoveel mogelijk parkeerruimte wordt gerealiseerd zodat het oude dorp niet overspoeld wordt door "de heilige koe",' aldus de organisatie.