Zesluik Noordoostpolder 75 jaar, deel 2: 'Niet te bevatten wat zich voor de drooglegging afspeelde'

Noordoostpolder - De Noordoostpolder viel 75 jaar geleden droog. In deze zesluik laat de gemeente Noordoostpolder in samenwerking met Toerisme Flevoland en FlevoPost elke week bewoners van de Noordoostpolder aan het woord over vroeger, nu en ooit.

Deze week boerin Willy Heukers-ten Bosch en Schokker nazaat Wim Kombrink in gesprek over 'Mensen'.

De poldermentaliteit, vraagt Wim zich direct af. 'Bestaat die? Wat denkt u?'

Willy: 'Je mag wel je zeggen hoor. Ja, die bestaat. En ik denk dat dat komt omdat mensen uit alle delen van Nederland naar de polder kwamen. Zonder familie. En daardoor volledig op elkaar waren aangewezen. Je had in die tijd nog geen oppasoma's en ook geen telefoon. Men stond open voor elkaar. En ik denk dat we nu nog openstaan voor de verhalen van toen. Ervaar jij dat?'

[De tekst gaat verder na de foto]

 

Wim: 'Ja, dat denk ik wel. Die verhalen van toen creëren vriendschapsbanden.'

Willy: 'Dat lees je ook in de verhalen van de pioniers; dat ze een goede band hebben. Maar ja, wat wil je ook. Ze hebben tien jaar samen staan spitten in de blubber. En ze wilden allemaal zo graag een boerderij.'

Wim: 'Niet iedereen kreeg er eentje.'

Willy: 'Nee, helaas.'

Wim: 'Hoe werd dat eigenlijk bepaald, die selectie en uitgifte van boerderijen?'

Willy: 'Als pionier had je natuurlijk een streepje voor. Maar je had alsnog een landbouwkundige opleiding en geld nodig. Ook moest je getrouwd zijn. Bij de middenstand informeerde men of je openstaande rekeningen had. En je gedrag in de oorlog was ook van belang.'

Wim kijkt Willy met grote ogen aan. Zij barst in lachen uit: 'We waren het uitverkoren volk.'

Wim glimlacht. 'Mijn ouders werden ook nog gecontroleerd, toen ze begin jaren zeventig in Kraggenburg kwamen wonen. Was het huis op orde? De tuin netjes?'

Willy: 'Enkelen hadden geluk en kregen een boerderij, onder wie mijn ouders', gaat Willy verder. `Mijn vader had samen met zijn ouders een gemengd bedrijf in Gelderland. Mijn moeder kon niet met haar schoonzus overweg en die was zo gelukkig dat ze naar de polder mocht. Dat gelukkige gevoel is nooit helemaal weggegaan.'

Wim: 'Woonden ze met de hele familie op de boerderij?'

Willy: 'Zo ging dat in die tijd. Je moest je als vrouw voegen naar de regels van je schoonmoeder. Maar vertel eens over jouw familie, want jouw overgrootmoeder stamt toch af van de Schokkers?'

[De tekst gaat verder na de foto]

 

Wim: 'Ja, mijn overgrootvader was schipperszoon en voer met zijn binnenvaartschip over de Zuiderzee. Hij voer de haven van Oud Emmeloord binnen, Schokland was toen al ontruimd, en de winter viel in. Hij kon niet meer weg en ontmoette zijn vrouw. Haar ouders waren de havenmeesters van Oud-Emmeloord. Ze trouwden in 1901 en van 1902 tot 1911 was hij lichtwachter van Oud-Kraggenburg.'

Willy luistert geboeid naar Wim. 'Is dat verhaal vastgelegd?'

Wim: 'De broer van mijn grootvader, Lammer Kombrink, heeft een boek geschreven over hoe mijn overgrootouders elkaar hebben ontmoet en ook over de tijd dat ze op Oud-Kraggenburg woonden.'

Willy: 'Wat mooi. Vind je het belangrijk dat de geschiedenis bewaard blijft?'

Wim: 'Zeker en dan vooral voor de volgende generatie. Toen mijn vrouw en ik 15 jaar getrouwd waren, namen we onze dochters mee naar Oud-Kraggenburg en Schokland. Het is voor hen heel onrealistisch wat zich hier voor de drooglegging afspeelde. Het is belangrijk om dat te blijven vertellen. Toch?'

Willy: 'Absoluut. Zo zijn wij samen met 400 vrijwilligers bezig om voor elk dorp een boerderijenboek te maken. Iedere boerderij krijgt een eigen pagina.'

Wim: '400 Vrijwilligers?'

Willy: 'Ja, veel toch? Dat had ik niet durven dromen hoor. Zijn de mensen erg veranderd, eigenlijk?'

Wim: 'Dat saamhorigheidsgevoel, zoals dat vroeger in de polder heerste, heb ik echt van mijn ouders meegekregen. En mijn vrouw en ik geven dat door aan onze dochters. Begin bij de leuke dingen, bij de sport, de dorpsfeesten. Leer ze spelenderwijs samenwerken. Dat is ook heel belangrijk om de dorpen in de toekomst leefbaar te houden.'

Willy: 'Het maakt ook dat je een band hebt met elkaar, vriendschappen ontstaan op die manier. Ik merk bij mij en mijn gezin dat dit alleen maar sterker wordt door de jaren heen. Nu zie je die saamhorigheid ook terug in de ontwikkeling dat op sommige boerderijen meerdere generaties wonen. Niet meer onder één dak, maar wel op hetzelfde erf.'

Wim: 'Als je dat saamhorigheidsgevoel niet aan de jeugd meegeeft, dan wonen we straks allemaal op eilandjes en leven we langs elkaar heen. In plaats van mét elkaar samen.'

CV Willy Heukers

  • Naam: Willy Heukers
  • Geboren: 10 juli 1952
  • Is jarenlang boerin geweest in Espel en is nog steeds betrokken door de maatschap met haar man en zoon
  • Werkt mee aan de boerderijenboeken en was bestuurder bij LTO Noord Vrouw en Bedrijf Flevoland

CV Wim Kombrink

  • Naam: Wim Kombrink
  • Geboren: Kraggenburg, 24 september 1972
  • Is Koeltechnisch Engineer bij Dijksma Koudetechniek in Emmeloord
  • Woont in Tollebeek
  • Stamt af van de Schokkers en is zelfs vernoemd naar de op een na laatste lichtwachter van Oud-Kraggenburger: overgrootvader Casper Kombrink