Teunis Schuurman onderzoekt al tien jaar de verhalen van omgekomen vliegers

Vollenhove - Het begon allemaal in 2006 met een simpele vraag per email van Brenda Gibbs uit Canada. Of Teunis Schuurman haar mee wilde nemen naar het graf van haar oom Flight sergeant Jack Edward Gibbs op de Vollenhoofse begraafplaats.

Tekst: Martin van der Linde

Gibbs was in de Tweede Wereldoorlog op 19-jarige leeftijd omgekomen bij een vliegtuigcrash in het Zwarte Meer. Nu tien jaar later heeft Schuurman al bijna driehonderd vliegtuigcrashes uit de periode 1940-1945 onderzocht.

Vliegtuigcrash

Om Brenda Gibbs van dienst te zijn verzamelde Schuurman in de weken voorafgaand aan haar komst allerlei informatie over de vliegtuigcrash van haar oom. ‘Gibbs vloog als telegrafist/boordschutter bij het 420ste squadron van de Canadese luchtmacht en was gestationeerd in Lincolnshire in Engeland’, vertelt Schuurman. ‘Hij had al verschillende bombardementen boven Duitsland uitgevoerd, toen hij op 17 juni 1942 in het huwelijksbootje stapte met Doreen Betts. Slechts twee weken voor zijn fatale crash.’ Omdat Gibbs zijn huwelijksreis met een dag had verlengd, moest hij in de nacht van 2 op 3 juli vliegen met een andere bemanning. Schuurman: ‘De missie ging naar Bremen, maar Gibbs keerde niet terug. Zijn Hampden MK I bommenwerper, de P5332, werd uit de lucht geschoten door een Duitse jager en stortte neer in het Zwarte Meer ten zuiden van Vollenhove. Een dramatische speling van het lot.’ Gibbs en de overige drie bemanningsleden overleefden de crash niet. Hij werd samen met sergeant Alan Denis Bond in Vollenhove begraven. ‘Overigens liggen direct achter het graf van Gibbs mijn overgrootouders begraven,’ vertelt Schuurman. ‘Dat was een wel heel bijzondere ontdekking.’

Iedere dag nieuwe informatie

Toen Schuurman het verhaal van Gibbs eenmaal had achterhaald, werd hij ook nieuwsgierig naar de lotgevallen van de andere vliegers die in Vollenhove begraven lagen. ‘Vervolgens bezocht ik allerlei begraafplaatsen in een gebied dat zich uitstrekt van Sneek tot aan Raalte. In totaal liggen hier 496 omgekomen vliegers, van wie ik alle verhalen uitzoek. Iedere dag komt er nog nieuwe informatie binnen.’

(Lees verder na de foto's)

 

Het onderzoek brengt Schuurman regelmatig in contact met nabestaanden, maar soms ook met de vliegers zelf die hun crash hebben overleefd. ‘In 2007 zocht ik in het telefoonboek een keer naar de naam William Rye, een piloot die in 1944 in de buurt van Steenwijk was gecrasht. Er waren zes personen met die naam, maar bij het eerste telefoontje kreeg ik hem al aan de lijn’, glimlacht Schuurman. ‘We raakten aan de praat, onder meer over zijn bemanningslid Fred Gerritz van wie Rye sinds de oorlog niets meer had vernomen. Dertig minuten later had ik Gerritz ook gevonden en bracht ik beide mannen met elkaar in contact. De Amerikanen hadden elkaar al meer dan zestig jaar niet gesproken. Dat zijn mooie dingen.’

Overzicht

Ter gelegenheid van zijn tienjarige onderzoek heeft Schuurman een speciale folder laten maken met daarin een overzicht van alle vliegers en burgerslachtoffers die in Vollenhove begraven liggen of hebben gelegen. De folder lag afgelopen weekend in de vier kerken in Vollenhove en is woensdagavond na afloop van de dodenherdenking op de Vollenhoofse begraafplaats uitgedeeld.

Brenda Gibbs, met wiens oom het vliegersonderzoek begon, was ook bij de herdenking aanwezig. Ze is Schuurman erg dankbaar voor het onderzoek dat hij heeft gedaan en is zelfs een online crowdfundactie begonnen om hem te steunen: ‘Mijn vader was nog maar tien jaar oud toen zijn broer omkwam. Het heeft mij en mijn familie ontzettend geholpen om mijn oom te leren kennen. In zijn laatste brief vroeg m’n oom zijn familie om goed voor zijn vrouw Doreen te zorgen als hem iets overkwam. Alsof hij al aanvoelde dat er iets ergs zou gebeuren.’