Gert Talens speurt naar omgekomen vlieger

Dronten - Gert Talens reist binnenkort naar Engeland om er de 94-jarige weduwe van Alfred Kitchen te ontmoeten. Kitchen was een Britse vlieger die in 1944 omkwam tijdens een crash in het IJsselmeer.

Zijn toestel kwam neer in de buurt van de plek waar later het Torenbosje verrees. Met het bezoek eindigt voor de 48-jarige Drontenaar een zoektocht die meer dan een half jaar heeft geduurd.

(Lees verder na de vraag)

Ruhrgebied

Een blauw met wit gestreepte paal met daarop de rode beeltenis van een vliegtuig herinnert bij het Torenbosje - ingeklemd tussen Abbertweg en Oudebosweg - aan wat zich in de nachtelijke uren van 27 op 28 november 1944 afspeelde boven het IJsselmeer. Mosquito B.Mk XVI ML979/HS-A van het Royal Air Force Volunteer Reserve 109sq was eerder die nacht opgestegen van vliegbasis Little Staughton. Het moest Lancaster en Halifax bommenwerpers naar Neuss in het Ruhrgebied leiden.

(Lees verder na de video)

Nooit terugkeren

Aan boord van de nachtjager zaten piloot Maurice Williamson en de 24-jarige navigator Alfred Edward Kitchen - ingevallen voor de zieke vaste navigator van Williamson. Het toestel zou nooit terugkeren van de bombardementsmissie; het stortte neer in het IJsselmeer. Williamson wist zich met zijn parachute in veiligheid te brengen. Kitchen kwam niet uit het vliegtuig en bekocht dat met de dood. Hij werd op 4 maart 1945 begraven in IJsselmuiden.

Het begin

De speurtocht van Talens begint met een telefoontje van voorzitter Annie Haverkort van de Stichting Projecten Rondom het Greppelveld. Die stichting had het Torenbosje met onder meer een bankje en nieuwe aanplant aantrekkelijker gemaakt voor toeristen. De officiële opening moest extra cachet krijgen en de vraag was of Talens - hobbymatig verhalenverteller - de opening wilde opluisteren met een verhandeling over de geschiedenis van het Torenbosje. Dat wilde hij wel. De Drontenaar koos voor een minder voor de hand liggende benadering. Zijn verhaal ging niet strikt over hetgeen in de historie was gebeurd op deze plek, maar ook over wat er gebeurd zou kunnen zijn. Feit en fictie liepen door elkaar.

(Lees verder na de video)

Boortorens

Talens vertelde eind juni 2015 bij de opening van het Torenbosje over de olieboringen - het bosje is vernoemd naar de boortorens die er  in de jaren zestig stonden - die zijn gedaan in het zeven hectare grote gebied. Er werd officieel nooit olie gevonden, maar was dat wel zo? Talens weefde - met een potje olie uit het Torenbosje in de hand - realiteit en fantasie. Hij legde zijn gehoor een dilemma voor: mag je naar olie boren op een plek waar mensen hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid? Er was immers een vliegtuig neergestort in de Tweede Wereldoorlog en één van de twee inzittenden had daarbij zijn leven verloren.

(Lees verder na de video)

Nabestaanden

Het verhaal kreeg een vervolg voor Talens. Hij had in zijn verhaal Alfred Kitchen genoemd. Het knaagde. Wat zouden nabestaanden, zo die er al waren, er van vinden dat de omgekomen Engelsman in een deels fictief verhaal figureerde? Moest Talens niet, om recht te doen aan het offer dat deze Alfred Kitchen had gebracht, diens complete en échte verhaal vertellen?

Moreel dilemma

Een moreel dilemma voor de Drontenaar, dat hij voorlegde aan een collega. Die was kenner van de Eerste en Tweede Wereldoorlog en had al vaak speurwerk gedaan naar omgekomen vliegers. Hij vertelde Talens dat nabestaanden vrijwel altijd positief zijn over dergelijke naspeuringen.
Talens besloot te gaan zoeken. Op Facebook leidde de naam Kitchen naar de Engelse pub The Three Horseshoes in het dorpje Letchmore Heath, ten oosten van Watford. Kitchen is afkomstig uit Letchmore Heath.

Dé bron van informatie

De pub voerde Talens naar Simon Kitchen. Hij is momenteel dé bron van informatie voor Talens. Simon is de zoon van Alfred's weduwe Edna Kitchen en Benjamin Kitchen, broer van Alfred met wie Edna na de oorlog trouwde. Simon Kitchen, woonachtig en werkzaam in Thailand, mailde Talens alles wat hij weet over zijn familie. Talens hoorde onder meer dat het huis van Edna Kitchen 'Kampen Cot' heet. De fantasie van een verhalenverteller wordt door minder geprikkeld.

Laatste puzzelstukjes

Talens gaat binnenkort de weduwe van Alfred Kitchen ontmoeten. Dan wil hij de laatste puzzelstukjes voor het complete verhaal verzamelen. 'Wat waren zijn dromen? Zijn toekomstperspectieven? Ging hij vrijwillig de oorlog in? Wat zou hij zijn geworden als hij de oorlog had overleefd? Ik zou ook willen weten wat het voor Edna betekende dat haar man omkwam in de oorlog. Het moet een verschrikkelijk drama zijn geweest.' Talens kent enige aarzeling over het ontmoeten van Edna Kitchen. 'Je weet niet wat het bij haar teweeg kan brengen. Daarvan ben ik me zeer bewust.'

Vader worden

De speurtocht laat hem niet los. 'Het kleine drama intrigeert me. Er zitten jongens in zo'n vliegtuig. Zijn ze helden, zoals we ze vaak zien? Is het ze overkomen? Waren ze slachtoffer van hun tijd? Twee maanden na de oorlog beviel weduwe Kitchen van een zoon. Alfred wist dat hij vader ging worden. Hij wilde daar bij zijn. Wilde definitief terug naar huis. Het verhaal laat me niet los, mede omdat ik geloof dat we er ook iets uit kunnen leren over wat er momenteel gaande is in de wereld. Een verhaal als dit stemt tot nadenken. Door zoiets groots als de Tweede Wereldoorlog terug te brengen tot een "klein" verhaal zie je beter de menselijke maat. Dat geldt nu ook. Als je je wat meer verdiept in de persoonlijke verhalen van vluchtelingen komt er meer begrip. Nu is het veelal oordelen. Als je echter in gesprek gaat ontstaat een betere verstandhouding.'

Plek bij Torenbosje

Talens hoopt dat als zijn verhaal over Alfred Kitchen compleet is, het op één of andere manier een plek krijgt bij het Torenbosje.