Dronten Toen 47 | Minder goede relatie door het vloeken

Dronten - In aflevering 47 van de rubriek Dronten Toen staat het vroege kerkelijk leven in Oostelijk Flevoland centraal.

Interessante documenten

In De Flevolander in de vroege jaren van de polder werd regelmatig geschreven over de vele ontwikkelingen in Oostelijk Flevoland. Ook werden er meldingen gedaan over de bouw van de kerken en scholen van de verschillende levensbeschouwelijke richtingen en de ontwikkelingen in het kerkelijk leven. Daar zijn interessante documenten over te vinden. Zo ook het onderzoek van Jurgen Sijbrandij van een aantal jaren geleden, die een bachelorscriptie schreef over het kerkelijke leven in de IJsselmeerpolders.

In deze scriptie wordt ingegaan op de vraag hoe het religieuze leven in de polder werd vormgegeven. In 1941 werd na de drooglegging van de Noordoostpolder al een arbeiderskamp in Blokzijl gebouwd, de eerste van de 25 die zouden volgen. De Directie van de Wieringermeer, die nu ook belast was met de Noordoostpolder, moest behalve de inpolderingsactiviteiten ook zorgen voor de culturele en geestelijke verzorging van de kampbewoners.

Vrijstelling

Deze waren niet alleen afkomstig van de plattelandsgebieden in Nederland, maar ook wel uit de steden in het Noorden. De reden dat er veel belangstelling was voor het ontginningswerk, was de door de Duitsers ingestelde vrijstelling om in Duitsland te werken. Er werd één commissie van geestelijke leiders opgericht, maar het uitgangspunt was wel dat de afzonderlijke kerken hun eigen zaken konden behartigen.

De Rooms Katholieken hadden een pastoor, maar in de protestante zuil tekenden zich al snel de hervormde en de gereformeerde richting af. In het begin werden de diensten wisselend gedaan door een gereformeerde of een hervormde predikant. Toen de bevolking in de Noordoostpolder begon te groeien, leverde dat oude verzuilde maatschappelijke verhoudingen op. Gelukkig kunnen we in de scriptie lezen dat alle gezindten het goed met elkaar konden vinden. De relatie tussen kerkelijken en onkerkelijken was kennelijk wat minder goed: laatstgenoemden wilden nog wel eens vloeken.

Proces van ontzuiling

Na de Noordoostpolder kwam natuurlijk Oostelijk Flevoland om ontgonnen te worden. De opzet van de geestelijke verzorging van de kampbewoners kwam voor een groot deel overeen met die van de Noordoostpolder. Maar na de Tweede Wereldoorlog tekende zich in Nederland een proces van ontzuiling af, veroorzaakt door de overheidssubsidiëring van de verzorgingsstaat. De Nederlandse burgers ondervonden een toename van individuele vrijheden. Er kwam meer welvaart, de communicatiemogelijkheden (televisie!) namen toe en de sociale zekerheid zorgden ervoor dat de Nederlanders zich onafhankelijker opstelden dan voorheen. Bij de religieuze zuilen uitte zich dat door ’secularisatie‘, dat wil zeggen: de kerk kreeg minder invloed.

Volgende keer een vervolg.

Geschiedschrijving Dronten

De rubriek ‘Dronten Toen’ staat onder redactie van de Stichting Geschiedschrijving Dronten en wordt samengesteld aan de hand van eerdere publicaties in de Flevolander, voorloper van de FlevoPost,Dronten Toen. Als bron is deze keer ook gebruik gemaakt van de bachelorscriptie van Jurgen Sijbrandij.

Kees Hermus