Column Kees Bakker | Mythes

Lelystad - In een schitterende column in NRC Next ontleedt Thijs Niemantsverdriet drie hardnekkige mythes die wij als volk over onszelf hebben. Ten eerste die van de Hollandse nuchterheid: in de coronacrisis blijkt op social media toch iets heel anders. We lezen elkaar de les op niet te misverstane toon. ‘Haat, hysterie en hetzes zetten de toon’ schrijft Niemantsverdriet.

Goed geregeld?

Ten tweede: de mythe dat alles in ons land zo goed geregeld is. Lachen of laatdunkend doen over andere landen is niet op z’n plaats als we kijken naar hoe ‘snel’ de vaccinaties hier zijn opgestart. Ten derde: de mythe van de autonome, zelfstandige burger die zijn of haar verantwoordelijkheid neemt. Ja, tot Black Friday zich aandient, de winkels voor een lockdown staan of het, zoals dit weekend, mooi winterweer is. Dat struikelen we over elkaar in winkelstraten of natuurgebieden.

Snel nog even shoppen voor de lockdown

Dat laatste is boeiend. Rondom de aangekondigde lockdown van 15 december waren er verschillende reportages op tv te zien van overvolle binnensteden met mensen die snel nog even gingen shoppen. Als die mensen werd gevraagd naar de drukte, spraken ze daar ook hun verbazing over uit. Maar niemand die ze vroeg wat ze er zelf dan deden op dat moment. Dan zou het antwoord waarschijnlijk zijn geweest ‘Ik had nog snel wat kerstcadeautjes nodig’ of ‘Nu kan ik nog een nieuwe broek kopen’. Ergo: we verbazen ons over het gedrag van de ander, maar niet over ons eigen gedrag.

Op zoek naar je eigen gelijk

Dat laatste onderbouwen we als het ons uitkomt met allerlei meningen en stellingen over zaken waar we zelf totaal geen kaas van hebben gegeten, maar waar we wel de deskundigen en wetenschappers in wantrouwen. Je gaat op zoek naar je eigen gelijk op internet, en als daar één of andere trol in een ver land een mening verkondigt die jou op dat moment goed uitkomt, haal je die mening aan als waarheid.  

Nou schrijf ik dit allemaal wel heel erg algemeen, en natuurlijk zal niet iedereen zichzelf hierin herkennen. Ik vind namelijk nog steeds dat het overgrote merendeel van de mensen hun best doet. En het is ook helemaal niet erg een enkele keer één of ander regeltje te overtreden. Je moet je er alleen wel bewust van zijn en niet vervolgens anderen de les gaan lezen.

En kritisch zijn betekent niet alleen dat je kritisch bent op het beleid van de regering en de meningen en feiten van de wetenschappers, maar ook kritisch op de meningen en feiten die jou wel goed uitkomen.

Gekke dingen

Als je dat laatste volledig verliest, kunnen er gekke dingen gebeuren. Dan sta je opeens met een beschilderd gezicht en lichaam in een dierenvel met hoorns op je kop en een speer met een vlag in je hand in een regeringsgebouw, en denk je daarbij ook nog dat je een patriot bent en tegen de elite strijdt. De elite, die zich natuurlijk in de duisternis bezighoudt met pedofilie en het drinken van bloed van kleine kinderen. Als je dat als feit ziet, ben je toch behoorlijk de weg kwijtgeraakt, ergens in je leven.