Eerste beschietingen over afval in Dronten

Dronten - De gemeenteraad van Dronten heeft donderdag voor het eerst gepraat over het komende grondstoffenbeleidsplan. In een eerste ronde vonden er wat verkennende beschietingen plaats, maar werden zeker nog geen posities ingenomen.

Want dat gebeurt de komende maanden, in een traject waarin er ook en eerst een prominente rol is voor inwoners en organisaties die bepaalde groepen inwoners vertegenwoordigen.

Andere naam

Het grondstoffenbeleidsplan is een andere naam voor afvalbeleidsplan. Want het gaat om de afvalinzameling en de manier waarop dit gebeurt. ‘Afval’ is echter een term die, in ieder geval politiek, niet meer gewenst is. Als afval goed wordt gescheiden levert het namelijk grondstoffen voor de industrie op. Glas, PMD, oud papier, GFT, overal is een bestemming voor. En zo kan honderd procent gescheiden afval maximaal worden hergebruikt, waardoor er op termijn geen restafval meer verbrand hoeft te worden.

Dat is de stip aan de horizon waar naartoe wordt gewerkt. De vraag die de komende maanden centraal staat voor de politiek is: hoe kom je daar? En wees gerust: dat gaat niet in één keer.

Communicatie

Toverwoord in de hele discussie, voor nu en voor later, is ‘communicatie’. ‘Mij was bijvoorbeeld niet bekend dat je grof afval ook aan huis kunt laten ophalen. Maar dan moeten we wel wat doen aan de tarieven,’ zei Rob van der Schans (D66). ‘Ik wist bijvoorbeeld niet dat er een app is voor chemisch afval, en dat dat zes keer per jaar wordt opgehaald,’ zei Dinand Ekkel (CDA). Beide voorbeelden geven aan dat voorlichting en communicatie erg belangrijk zijn. Want als mensen bepaalde dingen niet weten, zullen ze zeker niet tot een bepaald gedrag van afvalscheiding verleid worden.

Die communicatie moet, zo valt gemeenteraadsbreed te horen, bovendien positief worden ingestoken. Ja, afval kost geld. ‘En het gaat in de toekomst steeds meer kosten. Dat mag niet escaleren,’ vindt Foeke Bongers (Leefbaar Dronten). Maar de boodschap aan de inwoner moet niet negatief zijn. ‘Dus niet ‘De vervuiler betaalt’, maar ‘Goed je afval scheiden loont’,’ vindt Marianne Witteveen (ChristenUnie).

Knoppen draaien

Er moet aan veel knoppen worden gedraaid om tot een goede afvalscheiding te komen, en als er aan de ene knop wordt gedraaid, heeft dat ook effect op andere knoppen. Dat betekent dat de politiek voor de moeilijke taak staat daar samenhang in aan te brengen. Zo werd er donderdag gesproken over het registeren van het aantal keer dat huishoudens restafval storten. Dat kan gepaard gaan met een systeem waarbij ook wordt gewogen om hoeveel afval het gaat,  zodat ieder huishouden een rekening krijgt voor de hoeveelheid afval die men veroorzaakt en niet meer één, uniform tarief of per grootte van het huishouden gedifferentieerde tarieven. In zo’n zogenaamd ‘diftar’-systeem kan zelfs het gewicht van aangeboden containers worden gewogen.

Dat is een vorm van ‘de vervuiler betaalt’, excuus, ‘afvalscheiden loont’,  waar een aantal politieke partijen in essentie wel voor voelt, maar tegelijk moet er dan ook iets worden gedaan aan het aanbieden van groter afval bij de gemeentewerf aan De Reest. Want als je daar geld voor vraagt of maximale hoeveelheden voor rekent, kan dat betekenen dat er meer afval illegaal wordt gedumpt bij containers of in het openbare groen. ‘Je moet stimuleren dat mensen dat ene apparaat met een stekker niet in de container gooien, maar even bewaren tot men genoeg spullen heeft om naar De Reest te brengen,’ vindt Paul Gach (VVD). En dan moet je er ook rekening mee houden dat niet iedereen in staat is daar zelf grof afval heen te brengen. ‘Zo’n oude luie stoel weegt al gauw heel wat. Niet iedereen is in staat dat weg te brengen, denk bijvoorbeeld aan mensen met een beperking,’ waarschuwt Rob van der Schans. Kortom: misschien moet er bij de invoering van een diftar-tarief ook weer worden nagedacht over het gratis ophalen van grof afval aan huis.  

Stof tot nadenken

En dan moet er ook nog worden nagedacht over hoe je mensen tegemoet kan komen die bijvoorbeeld door medische hulpmiddelen meer afval hebben dan andere mensen, of mensen die zelf niet in staat zijn volle vuilniszakken naar een container te brengen.

Hoeken van het veld

Ja, het is een complexe zaak, dat grondstoffenbeleidsplan. En er moeten principiële keuzes worden gemaakt. Mag je registeren hoeveel en wat voor soort afval elk huishouden produceert? Wil Dronten naar een diftar-tarief toe? De SP is daar faliekant tegen. ‘Dat leidt alleen maar tot meer dumpingen,' denkt Frans Rietveld. GroenLinks is uitgesproken voor. ‘Dat zijn we al jarenlang, het staat ook in ons verkiezingsprogramma, dus dat zal niemand verbazen,’ zegt Danieke van Baal.

Maar ook al werden donderdag al wel vast de hoeken van het veld verkend, vaste posities werden er nog niet ingenomen. Dat kan nu ook nog helemaal niet, want de hele discussie moet nog beginnen, en er zijn geen heilige huisjes, beloofde wethouder Roelof Siepel eerder.

Donderdag deed hij nog een andere belofte: organisaties die bepaalde groepen vertegenwoordigen in de samenleving en daar ook representatief in zijn, zullen ook een plaats krijgen in het traject. Hij zei dat naar aanleiding van de brief van de Stichting Onder Dak, de belangengroep voor mensen met een beperking, die geschrokken was van een aantal mogelijke maatregelen die in de discussie tot dusver al de revue waren gepasseerd, waaronder dat vermaledijde diftar. ‘Er is al wel een ‘klankborgroep’ van vijftien inwoners, die eerder hebben aangegeven mee te willen denken, maar ook deze organisaties zullen een plaatsje krijgen in de discussie. Net als kringloopwinkels, scholen, afijn, je kunt van alles bedenken.’

Verloven ingetrokken

De uitdaging is dat dat in februari een startnotitie moet opleveren, waarna ook de politiek er weer mee aan de slag kan, want die zullen toch de beslissingen moeten nemen. Dat heet een ambitieus tijdschema. ‘Ik zal het vast aan de medewerkers afval laten weten, dat alle verloven rond kerst zijn ingetrokken,’ grapte Siepel.