Column Ab Strijker | Namen van bomen met doornen

Ab Strijker uit Lelystad is bomeninspecteur voor de Bomenstichting. En medeauteur, samen met Peter Kouwenhoven, van het boekje 'Bijzondere bomen in Lelystad'. Vandaag heeft hij het over bomen met doornen.

Sommige planten en bomen hebben doornen, soms klein, soms groot en soms heel groot. We kennen ze wel: bramen, kruisbessen, rozen, meidoorn, sleedoorn, acacia en valse christusdoorn.

De sleedoorn

Een goede houtdraaivriend (helaas overleden) zei eens tegen mij: 'Je zou eens een tak moeten zoeken van de sleedoorn, die kleine boom die in Lelystad overal groeit langs de dreven en in het vroege voorjaar die mooie kleine witte bloempjes heeft. En dan aan elke doorn een bolletje draaien'. 'Leuk', zei ik, maar zag er wel wat tegen op. 'Aan elke doorn een bolletje? Weet je hoeveel doornen een sleedoorn heeft?' Toch heb ik het gedaan en al een aantal jaren tooit deze bollensleedoorn, in een raamwerkje, onze wand in de woonkamer (zie foto hierboven). De sleedoorn heet in het echt Prunus spinosa (Prunus is pruim en spinosa betekent stekelig of doornig). Hij hoort bij de grote familie van de prunussen die weer horen bij de Rozenfamilie.

[De tekst gaat verder na de foto]

De robinia

Een andere doornenboom is de acacia. Het is geen echte acacia want officieel heet hij Robinia pseudoacaci en wordt daarom ook meestal robinia genoemd. Het is een bijzondere boom om meerdere redenen. Hij heeft prachtige bloemen (foto 2), zogenaamde lipbloemen die altijd vruchten in peulen geven. Maar ook het hout is bijzonder; het is duurzaam, met noemt het wel eens een vervanger van tropisch hardhoud.

Van de robinia’s staan er veel in Lelystad. In het boekje ‘Bijzondere bomen in Lelystad’ is hij onder nummer 5.5 opgenomen, en ze staan onder andere vlakbij het Agora theater.

[De tekst gaat verder na de foto]

De valse christusdoorn

En dan de derde boom, de valse christusdoorn met de Latijnse naam Gleditsia triacanthos. Die officiële naamgeving van de bomen is een vak apart en is eigenlijk begonnen bij Adam, je weet wel de bewoner van het paradijs. Volgens het mythologische verhaal kreeg Adam van God de opdracht om de dieren, planten en bomen namen te geven. Daar was hij zijn hele leven mee bezig, en dat niet alleen; hij is er nog mee bezig. Een heel bekende Adam is Carolus Lineaus, en nog steeds worden er dieren of planten ontdekt die door Adam (=mens) een naam worden gegeven. En het mooie is, als er weer een boom wordt ontdekt die nog geen naam heeft dan krijgt hij vaak de naam van de ontdekker en de tweede, soms derde naam verteld iets over de boom zelf. Als voorbeeld die valse christusdoorn de Gleditsia triacanthos: de naam Gleditsia herdenkt J.H. Gleditsch, directeur van een Berlijnse Botanische tuin en in 1786 overleden. De tweede naam, triacanthos bestaat uit twee delen, tria = drie en canthos is Latijn voor doornen. Met andere woorden; deze doorn bestaat uit drie delen. En dat niet alleen; men zegt dat deze boom de grootste doornen heeft van alle bomen. Deze zijn zeker 6 centimeter lang, vlijmscherp en heel hard. En toen ik toch aan het bollen draaien was heb ik een tak van deze boom ook maar gebruikt om daar bollen aan te draaien.

Ab Strijker