Ina Adema gaat met pijn in het hart weg uit Lelystad

Lelystad - Het was te snel. ‘In de ideale wereld had zich deze kans pas over twee, drie jaar voorgedaan. Ik heb nog genoeg ambities in Lelystad.’ Ina Adema vertrekt. Na vier jaar burgemeesterschap van Lelystad wordt zij op 1 oktober Commissaris van de Koning in Noord-Brabant. Het afscheid van Lelystad valt haar zwaar.

Unieke kans

Adema is van Lelystad gaan houden. Maar de liefde voor Brabant is ook groot. ‘Ik heb dat met alle steden waar ik heb gewerkt: Deventer, Veghel en Lelystad. Maar Commissaris van de Koning in Brabant worden, dat was echt wel een droom. Toen ik hoorde dat Wim van de Donk daar weg ging, dacht ik ‘Oh nee, niet nu’. Het was een serieuze afweging. Maar uiteindelijk heb ik de brief toch geschreven.’

De liefde voor Brabant zit diep. ‘Het is een fantastische provincie. Complex ook, met 62 gemeenten en hele diverse uitdagingen. Ruimte is er schaars. En ik hou van de mensen, ik hou van de tradities. Het is een innovatieve provincie, die economisch stevig aan de weg timmert. Alles overwegende dacht ik: het is nu of nooit. Ik ben nu 52. Deze kans doet zich pas over 12, 14 jaar weer voor. Dan ben ik te oud.’

Droom uit Veghel

De droom CdK van Noord-Brabant te worden is er niet één die Adema van kinds af aan heeft. ‘Nee, dat is gegroeid in Veghel. Toen ik daar burgemeester was, was ik ook voorzitter van de Vereniging van Brabantse Gemeenten. Het is een provincie waar ik me enorm thuis voel. Dat is bijna niet rationeel uit te leggen.’

Maar dat thuis voelen, dat doet ze ook in Lelystad. ‘Toen ik hier solliciteerde, had ik daar niet gelijk dat gevoel bij. Ik dacht wel: dit is een stad die bij me past. Een complexe stad, met enorme opgaven op economisch en sociaal gebied. En als je er bestuurder bent, groeit het gevoel dat je krijgt met de stad vervolgens op je.’

Liefde voor de stad

Wat is die liefde voor Lelystad? ‘In eerste instantie zijn dat natuurlijk de mensen die hier actief zijn en van betekenis zijn voor de stad. Van Peter Kouwenhoven tot Mila Romeijn, van Gerard Beense tot Ed Voigt. Guido Botter, die Jordaan in de Polder organiseert, of Yvonne Winter van de Lelystadse Hippiemarkt. Al die mensen die de schouders eronder zetten.’

‘Maar de liefde heeft ook te maken met de kwetsbaarheid van de stad. Mensen die tegen de verdrukking in er wat van proberen te maken. En natuurlijk het groen. Als ik van mijn huis naar het werk fiets, een fietstocht van 5,5 kilometer, gaan 5 daarvan door het groen.’

Dieptepunten

Vier jaar Lelystad het is voorbij gevlogen, maar er is ook veel gebeurd. ‘Bestuurlijk gezien was het faillissement van het ziekenhuis een absoluut dieptepunt. Het is onvoorstelbaar dat zoiets kan in Nederland, in zo’n stad, waar zoveel mensen afhankelijk zijn van het ziekenhuis. Ik ben blij dat St Jansdal het ziekenhuis overnam, dat alle poliklinische functies er weer zijn, dat er doordeweeks ook weer nachtopnames mogelijk zijn en dat de operatiekamers worden gebruikt. Maar we zijn er nog niet. Een spoedpoli 24 uur per dag, zeven dagen per week, geboortezorg, bedden en zorg voor ouderen en chronisch zieken, er is nog veel te wensen over.’

En ook een tragedie als deze brengt mooie dingen met zich mee. ‘De actie waarmee Lelystad letterlijk en figuurlijk het ziekenhuis omarmde, waarbij samenleving en politiek één front vormde, dat was ongelooflijk bijzonder. Zoveel mensen, ik krijg er nog kippenvel van als ik er aan terugdenk.'

Overlijdens

Een persoonlijk dieptepunt waren de overlijdens. ‘John van den Heuvel. Een collega die zomaar, plotseling wegviel. Dat leverde ook één van de bizarste dagen uit mijn leven op, de dag dat John begraven werd en ’s avonds bekend werd gemaakt dat ik CdK in Noord-Brabant werd. Maar ook de twee raadsleden die in deze periode overleden zijn, Cok Homan en Wim Raijmakers. Twee raadsleden in vier jaar tijd, ongekend en ongelooflijk verdrietig.’

En natuurlijk is de coronacrisis een dieptepunt. ‘De levens die dat gekost heeft, ook in mijn onmiddellijke omgeving. De ontwrichting van zo’n crisis, waarbij de hardste klappen vallen bij de mensen die het toch al zo moeilijk hebben. De meest kwetsbare gebieden in deze stad worden extra getroffen door de economische en sociale gevolgen van de coronacrisis.’

Hoogtepunten

Maar bij dieptepunten horen gelukkig ook hoogtepunten. ’50 Jaar Lelystad was een absoluut hoogtepunt. Er werden zoveel activiteiten georganiseerd door mensen uit de stad, van groot tot klein. Pioniers die bij elkaar kwamen, de verhalen die dat opleverde en die verteld werden en jongeren weer bewust maakten van de unieke geschiedenis van deze stad.’

‘Het ontstaan van de Markerwadden is ook zo’n hoogtepunt. Ontstaan vanuit een ecologische behoefte om het water in het Markermeer te verbeteren, ontstaan vanuit het helemaal niets. De hele kustontwikkeling van Lelystad is een hoogtepunt. Net als de Hiswa, met dank aan de tomeloze inzet van John van den Heuvel. Kijk, wij wisten wel dat Lelystad een watersportstad is, maar dankzij de Hiswa weet heel Nederland dat nu.’

Het is slechts een greep uit de hoogte- en dieptepunten. En natuurlijk vindt Adema het meer dan jammer dat de opening van Lelystad Airport als passagiersluchthaven er niet bij zit. ‘Maar dat blijf ik volgen, hoor. En ik ben er van overtuigd dat de luchthaven uiteindelijk open gaat.’

De mensen

Wie het voorgaande leest, zal het niet verbazen dat het met name de mensen zijn die Adema zal gaan missen in Noord-Brabant. Is het wat dat betreft wel een goede keuze, Commissaris van de Koning? Dat is toch een functie die wat verder van de mensen af staat? ‘Ja, dat is waar. Als burgemeester ben je voor veel mensen een direct aanspreekpunt voor wat er in hun stad of dorp gebeurt. Als CdK is dat anders. Maar ook daar heb je met mensen te maken, al was het maar bijvoorbeeld de 62 burgemeesters die Brabant rijk is. En ook daarin kun je van betekenis zijn voor mensen. Je hebt bovendien meer een verbindende rol. En ach, wie mij kent, weet dat ik me ook niet zal beperken tot bestuurders en hotemetoten. Ik zal altijd de inwoners blijven opzoeken, om van hen te horen hoe het gaat, wat er goed gaat en wat er beter kan.’

Blijven volgen

Brabant is blij met de terugkeer van de verloren dochter, Lelystad ziet haar burgemeester met tegenzin vertrekken. Adema lacht. ‘Ja, dat is wel een beetje het gevoel dat ik uit de meeste reacties heb overgehouden. Mijn partner vond het meteen al een goed idee, mijn moeder vindt Brabant wel ver weg. Mijn vader heeft overigens verschillende keren tegen mijn moeder gezegd dat ik nog wel eens Commissaris van de Koning zou worden. Dat wist ik toen niet, maar heeft mijn moeder me verteld. En natuurlijk is ze ook trots.’

‘Maar uit de reacties van inwoners heb ik het gevoel overgehouden dat mensen het jammer vinden dat ik wegga, maar dat ze het me ook heel erg gunnen. Dat is fijn. En reken er op dat ik terug zal blijven komen, hoor. Ik kom altijd terug in de plaatsen waar ik heb gewoond en bestuurder ben geweest. Ik zal mijn opvolger niet voor de voeten lopen, maar ik blijf Lelystad volgen. Reken daar maar op!’