'Integriteit overkomt je niet, daar handel je naar'

Dronten - In een emotioneel en zeer beladen debat is donderdagavond in de gemeenteraad ‘de affaire Berghorst’ besproken. De uitkomst was een raadsbreed aangenomen ‘motie van afkeuring’, die verder niets aan de feiten verandert: Brenda Berghorst blijft raadslid voor het CDA.

Illegaal

De affaire gaat om het illegaal huisvesten van arbeidsmigranten in caravans. Berghorst, in het dagelijks leven agrarisch ondernemer, heeft in juni en juli drie keer drie groepen van zes Roemeense seizoenwerkers ondergebracht in zes caravans in een schuur van één van haar bedrijven. Dat deed ze naar eigen zeggen omdat er onmiddellijk een oplossing moest worden gezocht voor een nijpend probleem. ‘Er was op dat moment een piek in het werk op het land, een piek in arbeidsmigranten die daarvoor nodig zijn en een piek in het aantal coronabesmettingen in Roemenië.’

Berghorst besloot daarom de drie groepen arbeidsmigranten twee weken in quarantaine te houden in de caravans, voor zij aan de slag konden op het land. ‘In het belang van onze medewerkers en in het algemeen belang.’ Maar ze verzuimde daarvoor een melding te maken of vergunning aan te vragen bij de gemeente. Alles gebeurde volgens haar onder grote tijdsdruk, en het ging om een tijdelijke maatregelen in coronatijd. ‘Ik betreur het dat we de gemeente niet hebben betrokken in onze problematiek. Ik zal dat de volgende keer anders doen,’ verklaarde ze donderdag.

Onvoldoende

Zeven van de acht politieke partijen in de gemeenteraad besloten dat eerdere openbare verklaringen van het CDA en Berghorst niet genoeg waren en vroegen een spoeddebat aan. Ook tijdens en na dat spoeddebat zijn een aantal van hen nog altijd uiterst ontevreden met de uitkomst daarvan.

Paul Vermast (GroenLinks) zette een zestal momenten op een rijtje waarop er bij Berghorst, ook gezien de politieke discussies die tegelijkertijd plaatsvonden in de gemeenteraad, een kwartje had moeten vallen over het feit dat ze niet goed bezig was. Jan Ammerlaan (Leefbaar Dronten) nam het haar en haar partij kwalijk dat ze niet transparant zijn geweest. ‘Bij een fout moet je direct in actie komen, die fouten erkennen en de rest van de gemeenteraad informeren. Dat is hier volledig niet gebeurd.’ Eén en ander kwam namelijk pas naar buiten nadat Omroep Flevoland er aandacht aan had besteed.

Pijnlijk debat

Het was donderdag, zo gaven verschillende partijen en ook fractievoorzitter Siert Jan Lap van het CDA aan, een debat dat je eigenlijk niet wil voeren. Lap toonde zich schuldbewust en gaf aan te willen leren van de fouten: de raad moet eerder en volledig worden geïnformeerd, en met de raad ook de samenleving. Hij gaf aan dat de volgende keer anders te doen, ook al hoopte en verwacht hij vurig dat er geen volgende keer zal komen.

Maar voor een aantal partijen in de gemeenteraad is dat niet voldoende. D66, GroenLinks, SP, Leefbaar Dronten en PvdA gaven aan niet te weten hoe nu verder te moeten. Volgens hen is de integriteit van de gemeenteraad en daarmee van het openbaar bestuur geschonden. ‘Hoe leg ik dit in godsnaam uit aan achterban en aan de samenleving van Dronten? Ik had er voor gekozen na een dergelijke fout mijn functie neer te leggen,’ zei Peter Duvekot (SP). Lazise Hillebregt (D66) vindt het excuus dat dit door onnadenkendheid en onder grote tijdsdruk is gebeurd volstrekt onvoldoende. ‘Het gebeurde in een tijd dat heel Nederland stil stond.’ Terrashouders, scholen, sportscholen, iedereen worstelde met de coronamaatregelen en de gevolgen daarvan. Dan kan het niet zo zijn dat een raadslid daarin haar eigen weg kiest en vervolgens daarna gewoon raadslid blijft. ‘Integriteit overkomt je niet, daar handel je naar.’

Juiste perspectief

Ook burgemeester Jean Paul Gebben werd gevraagd waarom hij niet heeft ingegrepen. Hij heeft gesprekken gevoerd, met de CDA-fractie en Berghorst zelf, maar wil niet zeggen wat daarin besproken is. ‘Integriteit staat boven alles. Als we daar niet meer vanuit kunnen gaan in het openbaar bestuur, hebben we een probleem in dit land. Maar over wat er in de burgemeesterskamer is besproken, klap ik niet uit de school. Vind ik iets van het handelen van mevrouw Berghorst of het CDA in deze? Natuurlijk. Maar het is niet aan mij daar gevolgen aan te verbinden: dat is aan het CDA en aan mevrouw Berghorst zelf.’

Gebben zette de zaken daarna nog wel even in het juiste perspectief. ‘Mevrouw Berghorst heeft een overtreding begaan. Ondernemers zoeken de grens op. Dat gebeurt per jaar tientallen, zo niet honderden keren. Wat je dan doet als overheid, is drie zaken. In eerste instantie kijk je of de zaak gelegaliseerd kan worden. Als dat niet zo is, ga je met de betrokkene in gesprek over of hij of zij bereid is de illegale situatie op te heffen. Als dat ook niet zo is, ga je handhaven.’ In dit geval zijn de stappen één en twee doorlopen en heeft Berghorst daarna een einde gemaakt aan de illegale situatie. ‘Maar het is dus geen misdaad, maar blijft een overtreding. Van een ondernemer, die tegelijkertijd ook raadslid is.’

Oordeel

Het oordeel is dus aan het CDA. Die blijft achter haar raadslid Berghorst staan. Voor een aantal partijen in de gemeenteraad is dat onverteerbaar, maar tegelijkertijd kunnen zij er niets aan doen. Het leverde een door de zeven partijen (VVD, Leefbaar Dronten, ChristenUnie, D66, GroenLinks, SP en PvdA) ingediende ‘motie van afkeuring’ op, die uiteindelijk ook werd gesteund door het CDA zelf. ‘Het doet me pijn dat we hier niet voor de volle honderd procent vertrouwen in raadslid Berghorst krijgen, maar ik snap dat ook wel,’ zei Lap. En daarmee is de kous voorlopig af.


Gerelateerd nieuws