'De Batavia is veel meer dan een schip'

Lelystad - De Batavia is meer dan een schip. ‘Het is tot in zijn botten van Lelystad’, zegt directeur Jan Vriezen van Batavialand. ‘Het is werk, liefde en emotie en mag niet verloren gaan.’ De gemeente betaalt 50 cent per inwoner en daardoor mag iedere Lelystedeling dit hele jaar gratis naar Batavialand.

Gratis toegang voor Lelystedelingen

Het museum, de werf en het schip: iedere Lelystedeling mag nog tot 31 december 2020 gratis naar binnen. Ondertussen is men achter schermen druk bezig om de belangrijkste trekpleister van Batavialand aan land te krijgen. ‘Ik heb besloten dat het lukt.’

Directeur Jan Vriezen zegt het met een lach, maar is bloedserieus. ‘We gaan de Batavia redden voor de toekomst. Dit is nog wel een unieke kans om het schip te bezoeken, want nu ligt het nog in het water en voel je de deining. Aan wal heb je dat niet.’

1 miljoen euro nodig

Voor het aan land halen van de reconstructie van het zeventiende-eeuwse VOC-schip is ongeveer 1 miljoen euro nodig. Als de gemeente 0,50 cent per inwoner betaalt, dan krijgt iedere Lelystedeling een jaar lang gratis entree voor Batavialand. Dat was het idee en tot zijn grote genoegen werd het goedgekeurd.

In totaal kwam er 50.000 euro, omdat vakbond FNV ook een motie indiende om 10.000 euro vrij te maken voor het onderhoud van het schip. ‘Daar wist ik dus helemaal niks vanaf, maar het is ook wel logisch. Veel jongeren vinden via het ambacht op de werf een reguliere baan. Dit geld besteden we ook echt aan het onderhoud, de resterende 40.000 euro voor het op het droge krijgen.’

Behoud maritieme verleden

De Batavia moet het water uit. ‘Alleen dan zijn we in staat om grootschalig onderhoud te plegen en het schip te restaureren. Daarmee behouden we ons maritieme verleden ook voor de toekomst. En wat ook mooi is: als het schip aan wal ligt kun je ook de kiel bekijken. Dat lukt niet in het water.’

Het schip is met financiële hulp van de provincie Flevoland al zo goed mogelijk waterdicht gemaakt en dankzij een drooginstallatie in het ruim is onder meer de muffe lucht weg. Stap twee is het aan land brengen, zodat zonder de dreiging van het water goed kan worden gekeken in hoeverre het moet worden gerestaureerd.

De Batavia was een spiegelretourschip van de VOC uit de zeventiende eeuw. Onder leiding van scheepsbouwmeester Willem Vos begon op 4 oktober 1985 met de bouw van de replica. Samen met zo’n 1.200 vrijwilligers lukte het hem om dat in tien jaar te realiseren. Het schip werd op 7 april 1995 door onze toenmalige koningin Beatrix gedoopt.

Water is grootste vijand

Vijftien jaar later is het water de grootste vijand van het schip. ‘Breng de Batavia aan land en geef ons maritieme verleden toekomst’, zegt Vriezen. Willem Vos is ook betrokken bij het plan om de Batavia op het droge te krijgen. Hij kent het schip natuurlijk door en door. ‘Al dat werk, de liefde en emotie die er in het schip is gestopt mag niet verloren gaan’, benadrukt de directeur. ‘We hebben in Lelystad iets moois, iets bijzonders. Loop een rondje over het schip en ervaar de VOC-geschiedenis. Dichterbij het gevoel van de zeventiende eeuw kun je niet komen. De maatvoering en het gevoel aan boord, dat is uniek.’

Regels voor een bezoek aan Batavialand

Batavialand is open, maar vanwege het coronavirus zijn er wel regels verbonden aan een bezoek. Zo mogen er bijvoorbeeld minder mensen tegelijk in het museum. Er vinden geen rondleiding en activiteiten plaats. De winkel, kluisjes, toiletten en het restaurant zijn wel open. Flevoland is nog jong maar heeft een rijke geschiedenis, die duizenden jaren teruggaat. Dat is zichtbaar gemaakt in de Flevowand: een kleed van 60 meter met geborduurde historische scènes 200.000 jaar Flevoland. Van de IJstijd tot de Marker Wadden. Circa 30 vrouwen borduurden zo’n 15 jaar alle historische gebeurtenissen. Of bezoek de tentoonstelling Het land van Michelle, kijk hoe de IJsselkogge wordt gerestaureerd.

Kijk voor het plannen van een (gratis) bezoek op www.batavialand.nl.