Pioniersbedrijf Warmonderhof ziet kringlooplandbouw gestaafd

Dronten / Bunnik - De biodynamische landbouwopleiding Warmonderhof in Dronten ziet haar methode van zelfvoorzienende kringlooplandbouw gestaafd door onderzoeksresultaten van het Louis Bolk Instituut.

De onderzoekers concluderen dat een zelfvoorzienend kringloopbedrijf economisch haalbaar en duurzaam is. Een beperking van de vleesconsumptie met 200 gram per week is bij zo’n regionale voedselconsumptie wel cruciaal.

Coördinator van het gemengde bedrijf Warmonderhof, Léon Veltman, heeft het onderzoek de afgelopen jaren met veel belangstelling gevolgd. 'Nu hebben we een doorgerekend voorbeeld van hoe het anders kan in de landbouw. Dat is van grote waarde voor ons, als Warmonderhof, maar ook als stip op de horizon voor de landbouw als geheel'.

Warmonderhof

Warmonderhof is het opleidingscollectief voor biodynamische landbouw, uniek voor Europa. De organisatie wordt gevormd door Stichting Warmonderhof en Aeres MBO Dronten Warmonderhof. Het geheel bestaat uit een 85 hectare gemengde biodynamische boerderij, een woonderij voor de studenten en de mbo-school. De organisatie bestaat sinds 1947 en zetelt sinds vijfentwintig jaar in Dronten. Jongeren en volwassenen worden hier opgeleid tot biodynamisch boer of tuinder. Er zijn regelmatig open dagen.

Reden voor onderzoek

Kringlooplandbouw is tot doelstelling verheven door dit kabinet. Maar velen vragen zich af: is het wel een echte kringloop als grote hoeveelheden veevoer en (kunst)mest worden aangevoerd, veel producten worden geëxporteerd en veel voedsel wordt geïmporteerd? Anderen betogen dat het sluiten van kringlopen niet realistisch is en economisch onhaalbaar. Daarom besloot het Louis Bolk Instituut de laatste vijfentwintig jaar van het gemengd bedrijf Warmonderhof daarop door te rekenen.

Het onderzoek

Het Louis Bolk Instituut verzorgt advies en onderzoek ten behoeve van de ontwikkeling van duurzame landbouw, voeding en gezondheid. Onderzoekers Gerard Oomen en Jan de Wit kozen voor Warmonderhof omdat de boeren van dit gemengde bedrijf in de polder al vijfentwintig jaar lang proberen zoveel mogelijk zelfvoorzienend te zijn voor voer, stro en mest. Jan de Wit: 'De discussie over kringlooplandbouw wordt, net als die over biologische landbouw, gedomineerd door vage verhalen, stevige stellingnames en een beperkte interesse in de veelzijdige praktijkervaringen. Onze kritische evaluatie van Warmonderhof toont dat zij mooie resultaten behalen, ondanks de problemen en uitdagingen die ook dit bedrijf kent'.

Beperking vleesconsumptie cruciaal voor regionale productie

De evaluatie laat zien dat zelfvoorziening voor voedsel een uitdaging is: het landschap zal fors veranderen wanneer Nederland bij het huidige consumptiepatroon zelfvoorzienend zou willen zijn voor zowel voedsel als veevoer: veel meer oliegewassen en peulvruchten, veel minder groentes en vooral: er is veertien procent meer landbouwgrond nodig dan beschikbaar in Nederland. Echter, dat is gemakkelijk op te lossen. Als Nederland per week tweehonderd gram minder vlees gaat eten (van 700 naar 500 gram per week), is het huidige landbouwareaal ruim voldoende. Deze hoeveelheid vlees is volgens het Voedingscentrum nog steeds een gezonde hoeveelheid.

Economisch haalbaar en duurzaam

Uit de evaluatie blijkt bovendien dat de winst van het bedrijf vergelijkbaar of hoger is dan van gemiddelde biologische en gangbare melkvee- en akkerbouwbedrijven. Dit komt vooral door de goede, en nog steeds licht stijgende, opbrengsten van de gewassen, ondanks de beperkte bemesting. De meeste emissies zijn acceptabel laag; de ammoniakuitstoot ligt zelfs lager dan de neerslag ervan. 'Duidelijk is dat een gemengd bedrijf voordelen heeft: een ruime vruchtwisseling met ruimte voor veel stikstofbinding is de sleutel voor een geslaagd zelfvoorzienend kringloopbedrijf. Maar het heeft ook nadelen: door de beperkte schaal van sommige gewassen en de melkveehouderij zijn de afschrijvingen hoog'.

Het volledige rapport is hier te downloaden.