Politiek Lelystad moet een fundamenteel probleem oplossen

Lelystad - Net voor de coronacrisis het openbare leven in het land en dus ook in Lelystad lamlegde, brak er een crisis uit in de Lelystadse gemeentepolitiek. Een beschouwing op wat er aan de hand is en hoe nu verder.

De InwonersPartij maakte woensdag twee weken geleden bekend geen deel meer te willen uitmaken van de coalitie. Een dag later deed ChristenUnie hetzelfde en leverde haar wethouder Elly van Wageningen bovendien haar ontslag in.

Geen vertrouwen

De politieke crisis laat vooral zien dat het tussen de verschillende partijen in de coalitie niet goed zit. Er is geen vertrouwen. De verwijdering zit hem tussen aan de ene kant de VVD en InwonersPartij en aan de andere kant de ChristenUnie, PvdA, SP en D66. Het stemgedrag van coalitiepartijen schiet bij ‘spontane’ voorstellen alle kanten op. Dan moet er worden geluld als brugman om toch weer een beetje tot elkaar te komen, of er worden besluiten genomen waar één of meer coalitiepartijen het niet alleen niet mee eens zijn, maar die ze ook volstrekt niet zagen aankomen.

Op zich is het gezond dat coalitiepartijen zich vrij voelen tegen voorstellen van de eigen of andere wethouders te stemmen. Zo werkt de politiek, en zo werkt de politiek prima. Maar als er spontaan voorstellen worden ingediend om bijvoorbeeld poppodium Corneel een gedwongen sluitingstijd van 1.00 uur op te leggen, zonder dat er eerst gedegen is gekeken naar de gevolgen daarvan, en twee coalitiepartijen pas na veel praten in schorsingen er vanaf zien dat voorstel te steunen, is er iets aan de hand. Dan loopt elke kans op consistent beleid, een beleid waar ook maatschappelijke en culturele instellingen weten waar ze aan toe zijn, gevaar.

Verantwoordelijkheid

Dit is een voorbeeld van iets waar het bijna mis ging. Maar zo is er ook, op een blauwe maandag, besloten statushouders uit de voorrang te halen bij het toekennen van een sociale huurwoning. En zo zijn er veel meer voorbeelden.

Het gaat er nu niet om schuldigen aan te wijzen. Waar er zes ruziemaken, hebben er zes schuld. Je zou alleen hopen dat in een sterk verdeelde en versnipperde gemeenteraad de partijen die in een coalitie gaan zitten en samen ergens voor willen gaan en staan, daarbij ook beseffen dat ze het dus wel samen moeten doen. Dat ze hun verantwoordelijkheid nemen. Niet dat ze elkaar dan in elk voorstel per definitie moeten steunen, dat levert ook een enge politiek op, maar wel waarin ze in ieder geval bij verstrekkende besluiten eerst eens goed met elkaar gaan praten, zonder dat ze spontaan besluiten af te wijken van coalitiebeleid of een eigen koers gaan varen.

Fundamentele vraag

De vraag is dan: hoe nu verder? Het gaat er wat mij betreft nu niet om berekeningen te maken van welke partijen met elkaar een meerderheidscoalitie zouden kunnen vormen en wie er dan in de race is voor een wethouderspost. De gemeenteraad zou zich eerst fundamenteel eens moeten afvragen over hoe men verder wil. En daarbij in de spiegel moeten kijken. Er zijn allerlei sessies en bijeenkomsten geweest, op de hei en andere plekken buiten Lelystad, om te leren hoe de politiek werkt en hoe men met elkaar om moet of kan gaan, maar resultaat heeft dat kennelijk niet gehad.

Dubbele crisis

Deze crisis zou de politiek echter moeten leren dat het hier om iets essentieels gaat. En met ‘deze crisis’ bedoel ik dan niet het wantrouwen onderling in de Lelystadse gemeenteraad, maar de coronacrisis. Lelystad verkeert al een tijd in crisis: financieel heeft de stad het zwaar, en waar geïnvesteerd zou moeten worden, moet er vooral worden bezuinigd. Dat heeft de politieke vertegenwoordigers in Lelystad er kennelijk niet toe kunnen bewegen over de eigen grenzen heen te kijken, af en toe eens wat water bij de wijn te doen en niet puur en alleen voor het eigen gelijk te gaan. Laat de coronacrisis dat effect wel hebben. Deze stad heeft behoefte aan eensgezinde politici, niet aan politici die vooral de ander de les lezen en zelfvoldaan roepen dat de ander gek is en dat zij gelijk hebben.

De rug toekeren

In de landelijke politiek zag je vorige week duidelijk hoe het wel en niet moet. In het debat over de crisismaatregelen die het Kabinet had genomen, waren er twee partijen die probeerden dat politiek eens lekker uit te buiten. Met keiharde bewoordingen en aanvallen werd geprobeerd de ander schuldig te maken en zelf de handen in onschuld te wassen bij elke coronadode die Nederland nog zou meemaken. Walgelijk en exact de reden waarom mensen hun rug toekeren naar de politiek.

Een paar dagen later was er een ander voorbeeld. Als opvolger voor een opgestapte VVD-minister werd er een voormalig PvdA-bewindsman aangesteld. Terwijl de PvdA dus geen deel uitmaakt van de huidige coalitie.

Dat is wat dit land nodig heeft: politici die gaan voor het algemeen belang. Een crisis waarbij de politiek wordt geadviseerd door deskundigen over hoe men daar mee om moet gaan, en een politiek die dat dan vervolgens eensgezind en unaniem steunt. Die de wil om elkaar te les te lezen en de ander zwart te maken even laat liggen. En dat is ook wat Lelystad nu nodig heeft.

Verras me

Benieuwd welke partijen in Lelystad zullen opstaan om dat te realiseren en ook uit te stralen. Ik heb er een hard hoofd in dat het gaat gebeuren, maar ik zou het buitengewoon prettig vinden als ik hierin wordt verrast en ongelijk krijg.