Duik in de wereld van plantuien

Creil - Broer BV bestaat 70 jaar. Het bedrijf, dat is gespecialiseerd in plantuien, opent daarom op 16 november haar deuren. Iedereen die meer wil weten over de bijzondere wereld van plantuien is van harte welkom in Creil. Siem Beers en Johan Voragen hebben er zin in.

Nu is de grote loods net voorbij de ingang nog leeg, maar dat is straks wel anders. ‘Dan staat het hier helemaal vol’, glimlacht Voragen, bedrijfsleider van de vestiging in Creil. Voor de open dag wordt de ruimte omgetoverd tot een bedrijvenplein. Alle bedrijven die gelieerd zijn aan Broer BV en die relevant zijn voor het product van het bedrijf, zijn van de partij. Alles bij elkaar zorgt ervoor dat bezoekers een compleet beeld krijgen van de wereld van de plantui. Het hele proces, van zaadje tot aan ui en alles wat daarbij komt kijken, wordt op een levendige en interactieve manier in beeld gebracht. ‘Dit doen we omdat we dit jaar 70 jaar bestaan. Maar ook voor de mensen hier uit de buurt, telers, eigenlijk voor iedereen die plantuien een warm hart toedraagt. We zijn dus niet alleen jarig, we laten vooral zien wat we hierbinnen allemaal doen.’

Het middelpunt

Het gigantische pand aan de Floraweg werd vanaf 2012 gebouwd. Nu staat er 1,8 hectare aan gebouwen. Het is van een afstandje al een imposant gezicht. ‘Ik kan me voorstellen dat ook inwoners van Creil zich afvragen wat hier allemaal gebeurt’, vertelt Beers, directeur van Broer BV. ‘Plantuien zijn geen uien om te eten, ze zijn er om weer uit te planten. Het is uitgangsmateriaal. We willen tijdens de open dag laten zien dat dit hier het middelpunt van plantuien is.’ De uitjes uit de Noordoostpolder gaan de hele wereld over. Ze gaan bijvoorbeeld naar Japan, Rusland, of de VS. De lijst van landen is lang en telt in totaal meer dan 50 landen. ‘De uitjes komen hier uit de grond. Daar mogen we best trots op zijn’, vindt Beers.

‘Het gaat heel veel over aardappels, maar uien zijn hier zeker zo belangrijk. Je zit hier op een van de beste gronden ter wereld. We kunnen hier de teelt reguleren, we kunnen de waterstanden beheersen. Daarom is dit bij uitstek een geschikt gebied om uitgangsmateriaal te telen, zoals plantuien.’ Deze uien zijn vooral bedoeld voor gebieden en landen waar ze vanuit zaad geen uien kunnen telen. Dat komt omdat het groeiseizoen daar te kort is. Denk aan landen als Finland, Canada en het noorden van Rusland. Beers: ‘Plantuien kun je eigenlijk zien als een groot zaadje. Ze bieden vervroeging: met een plantui ben je een maand eerder klaar met de teelt.’

Onderschat

De ogen van bezoekers worden straks wagenwijd geopend. Want wie beseft daadwerkelijk in welke producten ui verwerkt zit? Beers: ‘Ui zit in heel veel dingen, echt in heel veel producten. Nederlanders eten 6 of 7 kilo ui per jaar, per hoofd van de bevolking. Vergelijk je dat met Afrika: daar eten ze 30 kilo per persoon per jaar. Dat ligt aan het soort gerechten en de beschikbaarheid van voedsel. Je staat versteld van hoeveel gerechten je kunt maken met een ui.’

Is de ui een onderschat product? Voragen knikt instemmend: ‘Onderschat in de vorm van hoeveel je het eet, zonder dat je het weet. Het zit echt in heel veel dingen, vaak als smaakversterker op de achtergrond. Het is echt een toegevoegde waarde voor je gerecht in smaak, en vooral in gezondheid. De ui heeft bloeddrukverlagende eigenschappen en bezit allerlei goede stoffen voor de gezondheid. Dat is bij heel veel groentes zo, maar zeker ook met de ui. En dat allemaal uit een zaadje en een plantuitje.’

Plantuitjes blijven klein. Hoe kan dat eigenlijk? ‘We zaaien 22 miljoen zaden op een hectare’, doceert Beers. ‘Zo krijg je een verdringingseffect, waardoor ze klein blijven. Schaduwwerking bepaalt wanneer een ui stopt met groeien. Hoe meer ui op een vierkante meter je zet, hoe groter het verdringingseffect en hoe meer schaduw ze van elkaar hebben. Ze gaan dan eerder liggen. Gebeurt dat, dan betekent dat voor de ui de eindfase. Deze is dan bijna uitgegroeid’, vervolgt hij. ‘Heeft niet te maken met ruimte die de ui heeft, maar met de ruimte die de ui ervaart dankzij zonlicht. Het is een heel proces, dat we straks tijdens de open dag te zien krijgen’, voegt Voragen toe.

Uniek

Broer BV is een dochterbedrijf van Bejo/De Groot en Slot. Dit zijn twee veredelingsbedrijven. ‘Deze bedrijven zijn alle dagen bezig met het maken van nieuwe rassen. Wij als Broer staan dus echt aan de wieg van nieuwe rassen. We zijn het enige bedrijf ter wereld dat een combinatie heeft van research, productie en verkoop van plantuien. Dat is een unieke combinatie. Dat willen we graag laten zien op 16 november.’

Tijd: van 10.00 uur tot 16.00 uur. Locatie: Floraweg 6, 8312 RK Creil.

Alexander Drost