'4 Mei Herdenking moet informatiebord Torenbosje aanpassen'

Dronten Een blauw met wit gestreepte paal met daarop de rode beeltenis van een vliegtuig herinnert bij het Torenbosje - ingeklemd tussen Abbertweg en Oudebosweg - aan wat zich in de nacht van 27 op 28 november 1944 afspeelde boven het IJsselmeer.

Neergestort in IJsselmeer

Mosquito B.Mk XVI ML979/HS-A van het Royal Air Force Volunteer Reserve 109sq was opgestegen van vliegbasis Little Staughton en moest Lancaster en Halifax bommenwerpers naar Neuss in het Ruhrgebied leiden. Aan boord van de nachtjager zaten piloot Maurice Williamson en de 24-jarige navigator Alfred Edward Kitchen - ingevallen voor de zieke navigator van Williamson. Het toestel zou nooit terugkeren van de bombardementsmissie; het stortte neer in het IJsselmeer. Williamson wist zich met zijn parachute in veiligheid te brengen. Kitchen kwam niet uit het vliegtuig en bekocht dat met de dood. Hij werd op 4 maart 1945 begraven in IJsselmuiden.

Vier jaar onderzoek

Gert Talens uit Dronten deed vier jaar lang onderzoek naar wat zich die nacht afspeelde. Hij publiceerde zijn bevindingen recentelijk in een rapport. Hij trok een aantal opmerkelijke conclusies. In tegenstelling tot wat de algemene gedachte is, werd het toestel niet neergeschoten, maart brak er brand uit aan boord na een ‘engine failure’. De bemanning kon deze niet meester worden en het toestel stortte neer. Kitchen kwam met zijn parachute vast te zitten in het ontsnappingsluik en raakte bewusteloos door de rook. Williamson wist ternauwernood te ontkomen.

Opmerkelijke conclusie

Een opmerkelijke conclusie is dat de Mosquito niet neerstortte in de buurt van waar nu het Torenbosje ligt, maar op enkele honderden meters uit de kust ter hoogte van wat in de omgeving daar bekend staat als ‘het Zeebeumpie’, een boom bij de voormalige Zuiderzee- en IJsselmeerkust, in de buurt van waar nu de Roggebotsluis is gesitueerd. Hooguit dat er delen van het toestel gevonden zijn bij de plek waar nu het Torenbosje staat. Ook is niet hard te maken dat het toestel in Duitse kleuren vloog, zoals op het informatiebordje staat.

Helder beeld

Het onderzoek van Talens was gedegen. Hij sprak nabestaanden, onder wie Simon Kitchen, de zoon van Alfreds weduwe Edna Kitchen en Benjamin Kitchen, broer van Alfred met wie Edna na de oorlog trouwde. Ook las hij het dagboek van piloot Williamson. Zodoende kreeg hij een helder beeld van wat zich heeft afgespeeld.

Aanpassing informatie

De nieuwe feiten die Talens boven tafel kreeg moeten er wat hem betreft toe leiden dat de informatie op het bordje bij het Torenbosje wordt aangepast. De herdenkingspaal mag wat Talens betreft wel blijven staan waar-ie staat. ‘Maar er moet wel duidelijk worden gemaakt dat het toestel niet daar is neergestort en dat er hooguit delen zijn gevonden op die plek,’ aldus Talens.

Talens verzoekt de Stichting 4 Mei Herdenking Dronten, die verantwoordelijk is voor de informatie op het bordje, de feitelijke onjuistheden aan te passen. Of dit verzoek wordt gehonoreerd valt te bezien. Herhaaldelijk heeft Talens de stichting laten weten dat er onjuiste informatie op het informatiebord bij het Torenbosje staat, maar kreeg te horen dat de stichting zich ‘houdt aan de hen bekende feiten’.