Jannet Wiegersma geeft andere kijk op ziek zijn

Biddinghuizen - Jannet Wiegersma uit Biddinghuizen maakt als verpleegkundig specialist dagelijks van dichtbij mee hoe ziek zijn je leven op zijn kop zet. Ze ziet hoe de meeste mensen zich volledig in hun ziekte en behandeling storten.

‘Het is goed om ook de tijd te nemen om even stil te staan.’ Hoe? Dat beschrijft ze in haar pas uitgekomen boek Leren lopen op je handen.

Ruim 30 jaar werkzaam in de zorg

Een andere kijk op ziekte, dat wil Jannet bereiken met haar boek. Ze werkt al ruim 30 jaar in de zorg en sinds een paar jaar begeleidt ze patiënten met borstkanker in het Flevoziekenhuis in Almere.

‘Van de ene op de andere dag ben je ineens ziek’

Jannet heeft altijd gewerkt op plekken waar patiënten acuut ziek worden: de spoedeisende hulp, de kinderafdeling, de intensive care voor pasgeborenen en nu de mammapoli. ‘Je voelt je goed, hebt helemaal nergens last van en dan voel je plots een knobbeltje in je borst. Van de ene op de andere dag ben je ineens ziek.’

Kip zonder kop

Wat doet dat met een mens? Dat heeft de verpleegkundig specialist altijd al geïntrigeerd. ‘Ik zie vaak dat 95 procent van de mensen als een kip zonder kop zich in de behandeling stort. Op zich logisch, want wanneer er sprake is van ‘directe dreiging’ zoals een ernstige ziekte, wil je jezelf beschermen. Ons lichaam is geprogrammeerd om in actie te komen door weg te rennen (flight), te vechten (fight) of te bevriezen (freeze).’

Jannet hoorde vaak achteraf van patiënten dat ze beter even stil hadden kunnen staan om weloverwogen keuzes te maken. ‘Na te denken over werk, de zorg voor de kinderen, wat dit betekent voor je relatie, je vrienden en je familie.’

Ook zorgverleners focussen zich vooral op de behandeling. ‘Wij zijn als zorgverleners geneigd om alles op te lossen, maar dat kunnen mensen heel goed zelf. Ik was net zo, hoor. Joh, kom maar op. Ik ga het oplossen voor je. Vervolgens kreeg ik de patiënten niet bij me vandaan, haha.’

Boek

Ze volgde diverse opleidingen en leerde zichzelf technieken aan om mensen te leren hoe ze in zo’n afschuwelijke periode van hun leven dichtbij zichzelf kunnen blijven. Uiteindelijk schreef ze dit boek, om patiënten, hun familie en ook zorgverleners te helpen hoe ze stapje voor stapje even stil kunnen staan. Af en toe gas geven mag best. ‘Doe het vooral op een manier die bij jou past.’

‘Sta stil bij wat je overkomt’

Even verdrietig zijn of boos en daar ook aan toegeven, gebeurt in de meeste gevallen te weinig. ‘In onze maatschappij is strijden en vechten dé manier om met ziekte om te gaan. Je kunt niet op commando die knop omzetten. Sta stil bij wat je overkomt en luister naar de gevoelens die ziek zijn bij je oproept.’

Tweede druk

Strijden en vechten kost zóveel energie, vervolgt Jannet. ‘Als je ziet hoeveel mensen er oververmoeid zijn na een behandeling... Dat kan ook anders.’ Dat laat ze met haar boek zien. Drie weken na verschijning is ze al aan de tweede druk toe. ‘Het boek wordt ontzettend goed ontvangen.’ Door zorgverleners, patiënten en door familie en vrienden van iemand die ziek is. ‘Zo werd ik gebeld door een vrouw die haar beide ouders aan de spierziekte ALS is verloren. Ze vond veel herkenning in mijn boek en kon ook nu pas accepteren hoe zij met hun ziekte omgingen. Haar ouders praatten er weinig over en na het lezen van mijn boek, snapte ze waarom.’

Jannet spreekt op 24 september om 19.00 uur in het Toon Hermans Huis in Dronten.

www.lerenlopenopjehanden.nl