Column Hans Engelvaart
Door Hans Engelvaart

Het is soms niet zoals het lijkt

Fake news. Namaaknieuws in het Nederlands. De Amerikaanse president heeft er een gewoonte van gemaakt nieuws dat hem niet welgevallig is als zodanig te bestempelen.

Gebruik van deze term maakt dat berichtgeving die in het verleden in de media eigenlijk vaak voor waar werd aangenomen nu - mede door social media als Twitter en Facebook niet meer als betrouwbaar wordt gezien. Dat is knap lastig omdat het dan moeilijk wordt je een mening te vormen over iets. Welke feiten zijn waar en welke een leugen?

Zelf was ik in de jaren zeventig van de vorige eeuw een keer deelgenoot van wat nu fake news zou zouden genoemd. In die tijd was er een dermate natte herfst dat de boeren in Zeeland hun oogst niet van het land konden krijgen. Er werden studenten van landbouwscholen ingezet om aardappelen met de hand te oogsten. 

Studenten van de toenmalige CAH in Dronten hielpen mee. Ik kwam met een aantal medestudenten in Biggekerke in Zeeland terecht. Daaar moesten we met een door de Belgische knol Hilde getrokken werpradrooier aardappels oprapen.

Het NOS-journaal kwam opnames maken. Om het item kracht bij te zetten werden aardappelen in een spoor van water gegooid. Wij moesten die er vervolgens uithalen zodat het leek alsof we de piepers daadwerkelijk uit het water moesten halen.

’s Avonds bekeken we op het Journaal vol trots onze inbreng zonder in de gaten te hebben dat we Nederland in feite met een toneelstukje opzadelden.

Thans tweet iedereen nieuws in het rond waarbij de inhoud vaak gestoeld is op de eigen mening. Trump is daar misschien wel het beste voorbeeld van. Ook na de recente gebeurtenissen in Utrecht liepen feiten en meningen echter door elkaar. Dat maakte het erg lastig je een objectief beeld te vormen. 

Dat is iets waar we dus altijd rekening mee moeten houden. Voorzichtig is geboden bij het direct conclusies trekken.