Analyse: wat betekent de verkiezingsuitslag voor Flevoland?

Flevoland - Dat het Forum voor Democratie ook in de Flevolandse Staten haar intrede zou doen, daar twijfelde niemand aan vóór 20 maart. Dat ze de grootste zouden worden, dat had menigeen niet verwacht. De vraag is nu: hoe verder? Een analyse van wat deze uitslag voor Flevoland kan betekenen.

Kloof

Wie vorige week woensdagavond de live-uitzending van Omroep Flevoland volgde, een overigens uitstekende uitzending, miste met name één partij: het Forum voor Democratie. Het bracht presentator Marjan van Ens ertoe met een foto van de lijsttrekker door het Provinciehuis te gaan. Maar nee, niemand had hem gezien.

Sommigen klaagden daar ook over: hoe kun je nou wel meedoen aan de verkiezingen, maar op verkiezingsavond wegblijven uit het Provinciehuis, het hart van de provinciale politiek? Maar ja, het antwoord daarop is simpel: Forum voor Democratie wil het anders doen. Ze zijn rebels en conformeren zich dus niet aan de ongeschreven regels, maar zullen die eerder ter discussie stellen. Politici die daarover klaagden, lieten daarmee onbedoeld zien dat de kloof tussen de gevestigde politiek en de nieuwkomer groot is. En zie daar: één van de redenen van het succes van het Forum voor Democratie.

Bal openen

Nu komen er acht statenleden voor het Forum voor Democratie in Provinciale Staten te zitten. Eén van hen verhuist zelfs daarvoor vanuit Noord-Holland naar Flevoland, omdat er maar zeven Flevolanders op de lijst van FvD stonden. Dat is nog eens commitment, om voor je politieke overtuiging en een bruto-vergoeding van ruim 1.100 euro per maand te verhuizen naar een andere provincie.

Die acht zijn, voor zover ik weet, politiek onervaren en onbekend. Maar omdat FvD nu de grootste is, zijn zij degenen die het bal mogen openen voor wat betreft de vorming van een nieuwe coalitie. Dat zullen ze doen door een informateur aan te wijzen, die met alle partijen gaat praten om te kijken waar er politiek inhoudelijke overlappingen zijn en waar onoverkomelijke verschillen opdoemen.

Coalitie één

Is het waarschijnlijk dat Forum voor Democratie nu ogenblikkelijk een collegepartij wordt in Flevoland? De speerpunten van de partij hoeven dat niet in de weg te staan: een strenger migratiebeleid, tegengaan van de klimaatmaatregelen van het Kabinet, geen uitbreiding van de Europese Unie, allemaal dingen waar de provincie niet over gaat. Alleen het stoppen met de aanleg van zonne- en windmolenparken en de invoering van een bindend referendum zouden wellicht breekpunten kunnen zijn.

Daar staat tegenover dat we dus te maken hebben met onervaren politici. Forum voor Democratie zou een coalitie kunnen vormen met de VVD, het CDA en bijvoorbeeld ChristenUnie, samen goed voor 20 zetels. Daar zou dan nog een partij bij moeten: SGP, PvdA of D66 bijvoorbeeld. Maar durven de gevestigde partijen dat aan? Want over de stabiliteit van een nieuwe partij als FvD is nog niets bekend. Ik acht zo’n coalitie niet waarschijnlijk, en de kans dat de PVV erbij aanschuift is al helemaal miniem. Juist door de enorme overwinning van FvD lijkt de rol van de PVV een beetje uitgespeeld, zeker omdat die partij zich de afgelopen vier jaar nauwelijks constructief heeft opgesteld.

[De tekst gaat verder na de tabel]

Coalitie twee

Het kan ook dat de gevestigde politieke partijen elkaar nu juist opzoeken. De coalitie van VVD, CDA, D66, PvdA en ChristenUnie, zoals we die kenden, heeft nu 17 zetels. Met bijvoorbeeld GroenLinks erbij, een partij die wel altijd bereid is constructief mee te denken, zou je 21 zetels hebben. Dan zou je zeggen dat het vliegveld en de Oostvaardersplassen breekpunten kunnen zijn, maar het vliegveld is nu Kabinetsbeleid en GroenLinks is bereid zich neer te leggen bij het afschieten van grote grazers in de Oostvaardersplassen, omdat daar eerder een democratisch besluit over is genomen.

Is dit scenario waarschijnlijk? Het lijkt me in ieder geval waarschijnlijker dan de eerste optie. In deze optie weten de zes deelnemende partijen wel dat ze de komende vier jaar hun borst kunnen natmaken en felle oppositie kunnen verwachten. Te beginnen met een flink debat over de inhoud en daarna over de poppetjes. Want als je in Flevoland aankomt met zes gedeputeerden, zal dat heel wat wenkbrauwen doen fronzen. Dat dwingt ze tot nauwe samenwerking, want in deze samenstelling ben je echt tot elkaar veroordeeld.

Andere zaken

Tot slot nog even een aantal andere opvallende zaken: GroenLinks heeft zich verdubbeld. Met een jonge voorman en een straks nieuwe en jonge fractie is het zonder meer spannend wat dat gaat brengen. De winst van Forum voor Democratie is ten koste gegaan van de PVV. Gezien de grote winst van FvD kun je niet zeggen dat die partij vooral proteststemmers heeft getrokken, het gaat om meer. Maar de PVV is haar leidende rol als partij op rechts die het allemaal anders wil, kwijtgeraakt.

En dan nog Ouderen Politiek Actief.  Ervaren politicus Wout Jansen maakte drie maanden voor de verkiezingen de overstap van 50 Plus, waarvoor hij in de staten zat, naar OPA. Hij was het gekrakeel binnen de ouderenpartij helemaal zat. Woensdagavond nog sprak hij de verwachting uit dat de kiezer dat ook zou zijn en hem zou volgen naar OPA. Met lokale politici als Jack Schoone en Wim Botter van Leefbaar Lelystad op de lijst, was dat geen gekke verwachting. Maar het tegendeel is waar gebleken: 50 Plus wist twee zetels te behalen, maar OPA verdwijnt van het provinciale politieke toneel. Wout Jansen heeft bij verkiezingen vaak voor een verrassing weten te zorgen, maar dat bleef nu uit.

Wens of vloek?

‘Dat u in interessante tijden moge leven’ is een oud-Chinees gezegde, dat voor de komende tijd zeker opgaat. Als je de provinciale politiek volgt en dat ook leuk vindt, ik zal wel een nerd zijn, belooft het een spannende tijd te worden. 

En voor de gevestigde politiek die zich overvallen en/of bedreigd voelt  door FvD: het Chinese gezegde is eigenlijk een vervloeking. Want men bedoelde er eigenlijk mee dat het beter is een rustig en gelijkmatig leven te leiden.

Nou ja, ieder zijn ding, zou ik zeggen.


Gerelateerd nieuws